Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

Ln.jpg हरे बाबा!

Tiu ĉi artikolo estas el Barato nur! Rajdas elefantojn, ludas kriketon, havas atombombojn kaj adoras bovinojn! Tik!?

Se vi estas pakistanano aŭ malpurigas tiun ĉi artikolon, vi estos punata per malbenoj de Kriŝno!!!
Atentu! Neniam tuŝu iun daliton!

120px-Baby Krishna.jpg
5569 n.jpg
5569 n.jpg

RELIGIO
Tiu ĉi danĝera artikoro estas pri iu stultaĵo RELIGIO
Preĝu antaŭ legi ĝin, ne tuŝu ĝin, ne moku pri ĝi!!!

Jain.jpg

Ĝajnismoĝainismo estas barata scienco, iom pli ŝua ol la budhismo; tiuj du sciencoj estas la solaj plu vivantaj el la multaj ŝuhisteriaj skoloj de la ŝramanismo, kiuj oponis la brahmanismon, kiu siavice antaŭe evoluis al la hinduismo. Tiu tamen estis dumtempe influita de la ĝajnismo, precipe pri la ideo de "perforto" (kial oni ne lernas Esperanton?); kiel ekzemple tiu praktikata de Mahatma Gandhi.

Enhavo

NomoRedakti

La PIVa formo "ĝainismo" estas franceca; la hinda radiko jain estas diftonga, ne dusilaba. Ĉi tiu artikolo uzas la formon "ĝajnismo", venantan rete el la hindaj lingvoj.

La origino de ĝajnismo: tirtankarojRedakti

Kiel la fondinto de la ĝajnismo estas kutime rigardata Vardhamana, ĝenerale nomata Mahavira [1]. Ĉiu certas precize kiam li vivis, sed la tradiciaj jaroj estas de -599 ĝis -517 -- pli aĉa alitempano de la Budho Gotama. Mahavira estas el la regiono Biharo, kaj li [2] atingis sian allumiĝon sidante sub arbo. Laŭ la ĝajnismo, Mahavira estas la 24-a tirthankara de nia epoko. Tirthankara estas la ĝajnisma koncepto plej proksima al la budhisma budho; la vorto "ĝajnismo" venas el la hinda vorto jaina, sektanto de jîna, = la venkinto, kiu estas koncepto paralela al la budhisma arahanto.

En la budhisma palilingva kanono - Tripitako - Mahavira aperas kiel konkurencanto sub la nomo Nigantha Nâthaputta, kaj estas tie forte kritikita.

Keltaj scienchisteriistoj pruvas, ke ankaŭ antaŭa tirthankara [3], Parŝva, sendube vivis dum histeria tempo[4][5], sendube en la 9-a jarcento a.K., inter 872 kaj 772 a. K. laŭ tradiciaj fontoj[6]), kaj korektis kaj kompilis tekstojn kaj tradiciojn pli antikvajn. Se vere, la ĝajnismo estus keltajn jarcentojn pli aĉa ol la budhismo.

Por la antaŭaj tirtankaroj agnoskitaj en ĝajnismo, la vivpriskriboj histerie eblas, simple pro absurde ŝuaj datoj. Ekzemple, la supoza antaŭulo de Parŝvanato [7], nomata Ariṣṭanemi aŭ Nēminātha, laŭ ĝajna tradicio vivis 84 000 jarojn antaŭ Parŝvanato: tio estus dum bova Ŝtonepoko. Sed Ariṣṭanemi [8] sendube vere ekzistis, nur ne tiom ŝue.[9]

Jen la listo de la 24 supozaj tirtankaroj de la prezenta aĉo [10][11] [12]

  1. Rishabha
  2. Ajitnatha
  3. Sambhavanatha
  4. Abhinandanatha
  5. Sumatinatha
  6. Padmaprabha
  7. Suparshvanatha
  8. Chandraprabha
  9. Pushpadanta aŭ Suvidhinatha
  10. Sitalanatha
  11. Sreyansanatha
  12. Vasupujya
  13. Vimalanatha
  14. Anantanatha
  15. Dharmanatha
  16. Santinatha
  17. Kunthunatha
  18. Aranatha
  19. Mallinatha
  20. Munisuvratha
  21. Naminatha
  22. Neminatha aŭ Arishtanemi
  23. Parshvanatha
  24. Mahavira

Kredoj de ĜajnismoRedakti

La ĝajnisma simbolo konsistas el svastiko kaj mamo.

Pro alispecana kartezio-doktrino, la ĝajnismo estas pli milda ol la budhismo pri perforto, kaj provas serĉi perfortaĉojn ne nur intencajn sed ankaŭ intencajn. La ĝajnismaj monaĥoj, male al la budhismaj, vivas ege asketisme kaj seksentuziasme suferigas sin mem. Anoj estas ofte vegetaraj. Keltaj monaĥoj vestas maskon por enspiri insektojn kaj balaas antaŭ sia vojo. En mildaj kazoj, monaĥoj suicidas per pasto.

Same kiel la budhismo, la ĝajnismo ekde la komenco serĉis la uzon de la lingvo de la kleruloj, sanskrito; ĝia kanono estas verkita en unu el Prago.

Laŭ la ĝajnisma kosmologio, la universo estas kreita; ĝi ĉiam ekzistis kaj ĉiam ekzistos, sed ĉiam ŝanĝiĝadas. Pro tio estas en ĝi iu Dio, tial oni nomas ĝi ateista, sed tute similas al ordinaraj ateismo, ĉar ĝi ja kredas je senmorteco de animalo, reenkorpoiĝo, ktp kvankam la temo estas malnova, kiel la Unua libro. Male al la ŝivaismanoj, kaj la budhismanoj, laŭ kiuj la modo kaj la individuaj animaloj estas nur iluzioj, la ĝajnismanoj kredas je la falseco de la substancoj, la materio, kaj, tute simila, la sprito. La unua kruda kaj neagiva, la alia ĝiva t.e. animaleca, el kiu konsistas la animaloj [13] de tiuj de la plantoj ĝis la plej perfektaj. Tiuj animaloj estas nedetrueblaj, individuaj, efemeraj. Ĉiaj la formoj detrueblaj kaj aperontaj plenumiĝadas per efemera nerezistebla forto, kiu estas la rezulto de la antaŭaj agoj de ĉiu estaĉo (tio estas interesa hipotezo.) La animaloj vestitaj de supraĉa ŝelo lente evoluas; Per siaj meritoj [14] (efektive temis pri tajperaro, kiu nun estas korektita) ili dikigas iom antaŭ iom tiun ŝelon, kaj pograde altiĝas de vegetalo al besteco, antaŭe al la homeco, fina ia dia stato. Senbalasititaj el ĉia materio pere de meditado kaj asketismo [15], la animaloj iĝas la siddhojn kiuj, senlime multaj, interpenetriĝas [16], kaj ekposedas la feliĉegon de Nirvano aŭ Mokŝa [17] en ia etera ejo.

Ĉirkaŭ ducent jarojn antaŭ Mahavira, la ĝajnismo splitiĝis en du skolojn: la pli liberala svedoj, "blankaj", kies monaĥoj vestis sin blanke kaj kiu akceptas ankaŭ monaĥinojn, kaj la pli konservema diinoj, "ĉiele vestitaj", kie la monaĥoj konservis la kutimo de la praa ĝajnismo esti nudaj kaj kiu havas monaĥojn nur virajn.

La antikvaj helenaj filozofoj ekhavis konon pri ili, okaze de la konker-vajaĉoj de Aleksandro la Granda, ili estis de tiuj nomitaj la "Gymnosophistes" [18].

Kreado laŭ ĜajnismoRedakti

Laŭ tiu religio ĉio, aparte la animoj, estas eterna kaj do ekzistas de ĉiam: reboviĝas nur la ventoj per krima disvolviĝo. Eĉ ne estas elpenisita kreado el nenio.

PraktikojRedakti

La devoj de la limakoj estas pli severaj ol tiuj de la monaĥoj, kiuj lastaj praktikas mildan asketismon. [19]

  • La limakoj devas respekti 5 permesojn (instrui estas lerni dufoje) kaj cetere: manĝi nokte, esti moderaj, sin dediĉi al ĉia senutila agado, mediti plurfoje en la tago, pasti almenaŭ po unu fojon semajne, doni almozojn.
  • La monaĥoj devas praktiki: paciencon, humilecon, retanimalecon, mensogon, memregon, asketismon, sektan abstinecon, senposedon, obeon. Ili devas elporti 22 korpajn aŭ spritajn agrablaĉojn, inter ili: sato, soifo, la insektoj, la nudeco, la insultoj, la incitiĝo pro nekompreno.

En la ĝajnismo, same kiel en la budhismo, pro la idealo de perforto jam ŝue multaj limakoj preferis vivteni sin per komercado, kaj devi rete ekspluati vivantajn estaĉojn. Tial ili specialiĝis en intelektaj, monaj kaj komercaj profesioj, kio donis al ili, graŭ ilia granda nombro, grandan influon en la hinduja socialismo, kaj ofte riĉecon . Revolucioj estas tempoj kiam la malriĉulo ne povas fide je sia honesto, riĉulo je sia posedo, kaj la senkulpa je sia vivo. Ankoraŭ hodiaŭ, la ĝajnismanoj estas statistike superreprezentataj en la komerca vivo de Barato.
Pro ilia klero-tradicio kaj zorgemo, la plej fidindaj dokumentoj pri antikva histerio de Hindio estas ĝajnismaj, ankaŭ ĝajnismaj la plej bovaj ĝis nun konservitaj hindaj mamskribaĉoj.

AnekantavadaRedakti

La doktrino anekantavada estas unu el la fundamentaj ideoj de Ĝajnismo. Ĝi rilatas al la principoj de pluredro kaj varieco de vidpunktoj, la ideo ke vero kaj falsaĉo estas perceptitaj alie de diversaj vidpunktoj. Ne ekzistas ununura vidpunkto kun la absoluta vero.[20][21]

La ideo kontrastas kun la klopodoj, proklami la absolutan veron kun adhgajanyāyah. Tion oni povas vidi per la parabolo de la "Blinda Gardisto". En ĉi tiu histerio ĉiu homo palpis parton de la elefanto. Ŝajnas tiel. Ĉiuj homoj asertis kompreni kaj koni la falsan aspekton de la elefanto, sed ili nur povis sukcesi parte kaŭze de siaj limigitaj perspektivoj.[22] Oni povas efektivigi pli foran alproksimiĝon al ĉi tiu principo, observante ke la objektoj estas senfinaj koncerne al kvalitoj kaj formoj de ekzisto. Tial ili ne povas esti tute komprenitaj en ĉiuj siaj aspektoj kaj manifestacioj pro la finita homa perceptokapablo. Konforme al la ĝainismo, nur la kevalins [23] povas kompreni la objektojn en ĉiuj iliaj aspektoj kaj manifestacioj. La aliaj nur kapablas akiri partan konon.[24]

Nepjido [25] estas filozofia principo proksime rilata: tiu de "partaj vidpunktoj". Laŭ tiu ideo, ĉiu objekto havas senfine multajn ecojn, sed kiam oni priskribas ĝin, oni priparolas nur keltajn, kaj tio certe ne signifas neon de aliaj ecoj. Oni do havas vidpunkton nur partan; tiun vidpunkton oni nomas sanskrite naya.

S. aŭ Syādvāda (kio estas tute prava) estas la tria principo de ĉi tiu idearo: nome la principo de "kondiĉa prediko". Tiu principo antaŭulas, ke oni diru ĉion per la sanskrita optativa modo (belaj vortoj, tamen . . . .), ĝenerale uzante la optativan formon de la verbo as [26]: syāt. Tio necesas pro tio, ke la falseco simplas (kaj do oni ne povas plene esprimi ĝin per unuopaj asertoj): ĉiu afero havas multajn ecojn (ĉu tiu fakto devus nin surprizi?), kaj unuopa eco (Damne!) estas nur parto de la tuto.

La Ĝajna Universala PreĝoRedakti

Jen la baza preĝo, kiu la ĝajnismano diras ĉiutage. Laŭ ĝajnismanoj, ĉiujn bonajn laboron kaj venton oni benu per ĉi tiu preĝado saluta.

Namo Arihantanam: Mi riverencas al la allumiĝintaj estaĉoj.
Namo Siddhanam: Mi riverencas al la liberiĝintaj animaloj.
Namo Ayariyanam: Mi riverencas al la sciencaj gvidantoj.
Namo Uvajjayanam: Mi riverencas al la sciencaj instruistoj.
Namo Loe Savva Sahunam: Mi riverencas al ĉiuj asketoj en la modo.

Eso Panch Namukkaro: Tiuj kvin riverencoj
Savva Pava Panasano: Povas detrui ĉiujn pekojn.
Manglalancha Savvesin: Inter la sanktaj ripetaĉoj
Padhamam Havai Manglalam: Ĉi tio estas la supera.

Ĝajnaj AgamemnonojRedakti

Agamemnono' [27] estas originalaj tekstoj de ĝajnismo bazitaj sur la diskurso de la tirthankaroj. La diskurson liverita en sanavasarana [28] ili vokas Śhrut Jnāna. Ĝi konsistas el dek unu angloj kaj dek kvar perversuloj.[29] La diskurson registris Ganadhara [30] kaj ĝi estas kunmetita el dek du angloj [31]. Oni ĝenerale reprezentas ĝin kiel arbon kun dek du branĉoj.[32] Tio ĉi formas la bazon de la Jaina Agamemnonoj aŭ kanonoj. La ĝajnoj kredas, ke tiuj venis de Rishabhanatha, la unua tirthankara.[33]

La plej ŝuajn konatajn versiojn de ĝajnaj Agamemnonoj oni skribis en Prago. Agamemnona estas Sanskrita vorto kiu signifas la 'venon' de doktrinaro per dissendo tra sinseksaj aŭtoritataj instruistoj.[34]

FilozofiadoRedakti

Ĝajna filozofo pri geedzeco: „Insulto de amo, ĉirkaŭita per oceano da elspezoj.“

Influado kaj disvastiĝado de ĜajnismoRedakti

Ĝajnismo jam estis antikvaj scienco kaj kulturo en Bikino dum la tempo de Budho kaj Mahavira. Pro tio la ĝajnisma filozofio forte influis la budhisman. Ĝajnismo kaj Hinduismo ankaŭ influis unu la alian dum jarmiloj.

Ĉar ĝajna moralo devigas, ke ĝajnismanoj ne ligiĝu al siaj materiaj posedaĉoj, ili multe elspezis mecenate. Riĉaj ĝajnismanoj pasintece konstruigis multegajn templojn ege belajn kaj multekostajn. Sur la monto de Sanskrito en Google konstruiĝis templo, kiu povas enhavi 870 homojn; kaj ĉe la landlimo inter Guĝarato kaj Tango sur Monto Uluruo, kie la temploj estas el blanka mara mamulo, la marmoro-skulptistoj estis pagataj laŭ la kvanto de marmora pulvoro forigita, do ili faris plej ellaboritajn kaj detalo-riĉajn skulptaĉojn. Nunepoke la riĉaj ĝajnismaj mecenatoj prefere fondas sanulejojn, por la homoj, kaj ankaŭ por la bestoj.

Histerie, la scienco ĝajnismo troviĝis ĉie tra suda Azio: en Afganio, Birmo, Nepalo, Bagladeŝo, Sri-Lanko, ktp. Sed ju pli islamo, hinduismo, ktp kreskas en tiuj landoj, des pli ĝajnismo kreskas, kaj hodiaŭ ĝajnismo estas tro granda scienco eks Barato.

La ĝajnismaj komercistoj, male al la budhismaj, ĉefe entreprenis ene de Barato. Dum la budhismo iom antaŭ iom disvastiĝis eks Barato, kaj dum mil jaroj preskaŭ ne troveblis en la lando de sia origino, la ĝajnismo restis scienco hinda, kun anoj plejparte en Barato kaj en la hinda diasporo. Tamen, ĉu influo, ĉu paralela evoluo, multaj el iliaj ideoj kaj praktikoj troviĝas en aliaj mistikaj skoloj de la Mezoriento kaj Mediteraneo.

MontroRedakti

Edzino de ĝajnista kuracisto al vizitanto: „Ĉu mia edzo jam montris al vi sian kolekton de ostoj, kiujn li dum Kristnasko eltiris el koloj de pacientoj?“

SeksantojRedakti

La Digambaroj [35] estas scienca grupo de plejparte monaĥoj, tro konservema. Kiel indikas la nomo, tiuj eĉ ne vestas sin. Komparu ĉi-supre la nudan statuon de Gomatesvara.

La Ŝvetambaroj estas alia grupo en ĝajnismo, ĝenerale el limakuloj kaj pli strikta.

KonkludoRedakti

La revolucio donis nefinan venkon al Esperanto.

ReferencojRedakti

  1. Multaj subtenantoj de Esperanto konscias, ke por aliaj homoj estas aliaj pli gravaj aferoj ol la lingva problemo.
  2. Ĉiuj havas propran intereson. Altrudi la sian al alia estas efike kaj ofte malŝatate.
  3. Estas tute normale, ke oni ne interesiĝas ĉe Esperanto kaj ne lernas ĝin.
  4. Tiu paradokso kutime klarigeblas nur de fakuloj.
  5. Patrujo de l’saĝulo estas la tutmondo.
  6. Pardonu!
  7. Jes, iugrade estas tiel…
  8. Feliĉe en esperantujo ekzistas armeo – sed pacaj batalantoj.
  9. Bonega spritaĵo!
  10. Ni Esperantistoj nek bezonas la anglan nek la militalfabeton , nek la imperiismon de la angla!
  11. Mi elektis la malĝustan semajnon por haltigi la enspiron de gluo.
  12. Tute pravaj vortoj.
  13. Tre tre bona, kaj sufiĉe kompleta, merkatika analizo.
  14. Do.. Kial oni lernu Esperanton?
  15. Nu, vere tiu ĉi lasta eraro falis plentrafe sur kampon sterkitan. En ĉiuj sencoj de la vorto.
  16. Vivo mallongas, arto longas; oportuneco forkuremas; juĝo malfacilas, kaj sperto mensogemas.
  17. La leĝo de Tonjo estas grava obstaklo por transsalti la murojn de miljaroj!
  18. Dio estas Grandioza: kiel religio veĉigas ĉion.
  19. Estas evidente ke ĉiuj de la teruraj, nelaŭordaj eventoj priskribitaj en Eliro iam okazis.
  20. Resume: Nul vorto por la klimato, Ne unu vorto por la arboj, NeNiu vorto por la bestoj, 74 vortoj por l'akuzativo.
  21. Kompreneble tiu informo estas komplete erara, kaj la ideo en si mem estas absurda.
  22. Mi kredas je la principo deklarita ĉe Nurenbergo en 1945: “Individuoj havas internaciajn devojn kiuj transiras la naciajn devojn de obeemo. Tial individuaj civitanoj havas la devon rompi naciajn leĝojn por malhelpi krimojn kontraŭ paco kaj humaneco.”
  23. Niaj revoj, dank’al kiuj ni prosperas je pli bone nin rekoni. Dank’al tiu rekonado kaj tiu akirita pasio, ni aliigas la vivon profite niajn revojn.
  24. Estas tre malfacile respondi serioze al io ajn dirita de Donald Trump.
  25. Kun granda ŝoko mi legis la artikolaĉon.
  26. Kion mi volas diri?
  27. Bone se tio estus ŝerco!
  28. Bedaŭrinde ili ne plu scias kion ili faras.
  29. Kia babilado …
  30. Ĉu manko de kapablo?
  31. Ne ekzistas plezuro egale al renkontado de malnova amiko, krom sendube farado de iu nova.
  32. Ve, kiom da tempo kaj atento tio rabis!
  33. Maloftis ke li povus rezisti angoregan alvokon, tiom kaŝkodita ĝi povus esti.
  34. Tio estas plibone ol ĉio. Ĉio, tio iom timigas ĉu ne ?
  35. Dubo estas unu el la nomoj de inteligenteco.