Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

"Arbo falinta ne havas radikojn, homo falinta ne havas amikojn."

~ Morteza Mirbaghian pri arbo
Arbo Easyprint.jpg

"Arbo krakanta venton ne timas"

~ Zamenhof pri arbo

"Altan arbon batas la fulmo"

~ Denove Zamenhof!

"Pri kio tiu arbo estis akuzita? Ne estas ĝia kulpo esti plantita omaĝe al la plej granda krimulo en la mondo kaj plej granda malamiko de Pollando"

~ Kazimierz Polak pri nazia arbo

"Gramatikistoj estas tiel inteligentaj, ke ili ne plu vidas arbon pro tiom da arbaro"

~ Hans-Georg Kaiser pri arboj

"Vi devas kompreni ke en Usono, preskaŭ ĉiuj jam havis la grandan inventaĵon"

~ Cindy McKee pri arbo

Arbo (Asocio de Reguligaj Burooj de Optometrio) estas stranga besto, kiu vivas en Aŭstralio, sed pratempe, vastaj partoj de la tersurfaco kovratis per arbaroj. Arbo tre similas al koralo, sed vivas surtere. Ekzistas belaj ruĝaj kaj nigraj arboj el kiuj oni faras ornamaĵojn.

SenegalBaobab.jpg

La plej granda arbo de ĉiuj tempoj estis aŭstralia eŭkalipto. En 1872 registris altecon de 132 m.

En Esperanto oni formas nomon de frukto-arbo uzante la sufikson -uj-: pirujo, pomujo, francujo, anglujo,ktp. Pino, tilio, kverko, platano, pomujo, ĉerizujo estas arboj, sed grafeo estas arbo, se kaj nur se du ajnajn verticojn de ĝi ligas nur unu ĉeno; arbo kun n verticoj havas n-1 eĝojn; orientita arbo ne nepre havas radikon.

5392.jpg

La terminaro pri la arboj estas ĉerpita el genealogio (praulo, posteulo, patro, ido, frato) kaj el botaniko (radiko, folio); oni apartigas orientitajn, ordajn arbojn; senradika arbo (kiu iĝas se iun ĝian verticon oni deklaras radiko), radikhava arbo (proprasenca arbo kontraste al senradika); ktp.

La gejaj arboj povas sin mem fekundigi dum je la disseksaj poleno devas esti transportata de malina al ina arboj.

Boticario arbo.jpg

Enhavo

Konsilo al komencantaj ĝardenistojRedakti

"Necesas planti arbojn tiel, ke verdaj partoj estu supre".

OmbroRedakti

Patro sendis filion kolekti pomojn en la ĝardeno. Post horo, li iras en la ĝardenon, kaj tie trovas filion dormantan sub la pomarbo.

"Sentaugulo!" li riproĉe vekas sian filon. "Vi ne indas ke la suno brilas sur vin!"

Knabo flegme replikas: "Sed ĝuste tial mi kuŝas en la ombro!"

Hispana arboRedakti

Arbo estas municipo en Hispanio, kie okazas festo de lampreo.

PolitikoRedakti

Foje arbo estis Konsilia prezidanto de Francio de la 29-a de julio 1929 ĝis la 22-a de oktobro 1929.

MedicinoRedakti

El ŝelo de junaj branĉetoj oni akiras preparaĵon, kiu plibonigas sangcirkuladon kuraĝigante Metanon. Arboŝelo estas uzata dum produktado de medikamentoj, uzataj ĉe malsaniĝo de vejnoj. Teo el kaŝtano (floro) deakvigas kaj fortigas ĉelaron.

RakontoRedakti

Estintis unu fojo arbarviro, viro de la arbaro, kaj tiu arbarviro hakontintis arbarojn pro laboro La arbarvirlaboro, la laboro de la viro de la arbaro, ne estis haki iujn arbojn, sed specife arbaranojn, arboj de la arbaro en kie la arbarviro faris lian arbarvirlaboron, ĉar tiuj arboj kreskis tre rapide kaj malfaris la arbarmarŝojn, la marŝoj en la arbaro.

La arbarviredzino, la edzino de la viro de la arbaro, sciis ke ilin bezonis pli moneron, sed ŝia edzo nur hakus la arbon en la marŝoj. Do, ŝi plantis pli arbojn en la marŝoj, kaj tiu marŝarbaranaro, la aro de la arbaranoj sur la marŝoj, baldaŭ kreskis

Sed tiuj marŝarbaranaranoj, la arboj ke anis en la aro de la arboj ke anis en la arbaro rezultis esti tro multaj, do pli arbarviro bezoniĝis, kaj la tutaj arbarviredzinojn havis la saman ideon de planti plu marsarbaranaranojn, kreantis tiel marsarbaranaranarojn, besoniĝante pli arbarvirojn, kaj iliaj edzinoj havis la saman ideon, ĝis la granda arbaranaranaranaro kovris la tutan mondon

DanĝeroRedakti

Filo vizitas sian patron en vilaĝo, kaj ili kune iras en la arbaron por haki arbon. Dum la laboro, subite diras la filo:
- Do, adiaŭ, paĉjo!
- Kial? Ĉu vi jam foriras, mia filo?

- Ne. Sed la arbo kliniĝas en vian direkton...

MedioprotektoRedakti

"Savu la arbojn — mortigu la kastorojn"...

BiblioRedakti

Mateo 7:17-27

Tiel ĉiu bona arbo donas bonajn fruktojn, sed putra arbo donas malbonajn fruktojn. Bona arbo ne povas doni malbonajn fruktojn, nek putra arbo doni bonajn fruktojn. Ĉiu arbo, kiu ne donas bonan frukton, estas dehakata kaj ĵetata en fajron. Tial per iliaj fruktoj vi konos ilin.

KorektoRedakti

Juna fraŭlino: "Ho, S-ro profesoro! Kion povus rakonti tiu ĉi maljuna kverko, se ĝi povus paroli?!"
Profesoro: "Ĝi dirus: pardonu min, mia fraŭlino, mi ne estas kverko, sed tilio."

MaleblecoRedakti

  • Kio estas blanka kaj ne povas grimpi sur arboj?
  • Fridujo.

La tuberhava arboRedakti

Majstro Kio de la vilaĝeta sudo migris inter la montetoj de Sango. Jen li vidis arbon, kiu estis pli granda ol ĉiuj aliaj. Mil ĉaroj en lia ombro estus trovinta lokon.

La majstro parolis: „kia arbo tio estas! Tiu estas certe tute simbolas Naziismon.“

Li rigardis supren, jen li rimarkis, ke ĝiaj branĉoj de Islamo estas kurbigitaj kaj tuberhavaj, tiel, ke oni ne povus tranĉi trabantojn el ili. Li rigardis malsupren kaj rimarkis, ke liaj grandaj radikoj etendiĝis al ĉiuj flankoj, tiel, ke oni ne povus fari ĉefpaĝojn el ili. Se oni lekis je unu el ĝiaj folkloroj, jen oni ekhavis fortan akran guston en la buŝo; se oni flaris je ĝi, oni estis kvazaŭ ebriigita dum tri tagoj.

Majstro Kio parolis: „Tio estas efektive arbo, el kiu oni povas fari nenion. Per tio ĝi atingis sian grandon. Ho, tio estas la kaŭzo, kial la homo de la spirito estas neuzebla por la vivo.“

Idisto kaj arboRedakti

Idisto sendis letron al Germana arboro informante al ghi pri Ido. No, li ne esas fola (qvankam preske), la "Braeutigamseiche" esas l'unika arboro di l' mondo quiu posedas postalan adreson:

Braeutigamseiche Dodauer Forst 23701 Eutin, Germanio.

La qverko esas en la foresto Hundo, proxime ye la Germana vilajho Eutin, kay tage recevas 40 letrojn di l' tota mondo. Lo maxim kurioza esas ke talaj letri ne esas por ulo konkreta e chimaniere irgu ajn povas prenar ilin, lektiar ilin kay se oni deziras portiar ilin heme. Do, li esperas ke chi Germana arboro balde parolos Idon.

Saluton arboralan al ĉiuj idistoj!