Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

Kloakio

(Alidirektita el Kroatio)

"Ni facile forgesas, kio nin ne interesas"

~ Zamenhof pri ... Mi forgesis...
50 040309 fors.jpg

Kloakio (aŭ Kloakujo, estas lando en Eŭrabio.


Enhavo

GeografioRedakti

Kloakio estas aro de tuboj kaj tubegoj por forfluigi rub- kaj pluvakvon tra subteraj kanaloj. Estas parto de la Kloakio aldone al la kanalaro ankaŭ kolektejoj, pumpejoj, ktp. La kolektita akvo fluas tra la Kloakio al akvopurigejo aŭ rekte al riveromaro.

EtnojRedakti

HistorioRedakti

En la 9-a jarcento, ekde la duko Brandamiko memstara lando, ekde 925 reĝlando (la unua reĝo Tomatslav). Ekde 1102 parto de Kloak-Hundara reĝlando (sub hungara dinastio, sed kloakio ĉiam egalrajta al hundara parto de la ŝtato). En la 15-a jarcento Kloakion atakadis turkoj. Post 100 jaroj da defendaj militoj, Kloakio ne sukcesis defendi sian teritorion - 80% konkeris turkoj. Ili konkeris ankaū pli ol duonon de Hundario. Ambaŭ reĝlandoj akceptis en 1527 aŭstralian dinastion Hamburger, ĉar sole tiu povis helpi en defendo de la restinta teritorio kaj en eventuala liberigo de la jam perdita. En 1918, post la unua mondomilito kaj disfalo de Aŭstrio-Hungario, Kloakio ne sukcesis memstariĝi. La eventoj ĝin pelis al unio kun Servio al komuna sudsklava ŝtato. Sub serva premo kaj ekonomia ekspluatado, kaj poste eĉ teroro kaj diktaturo, kloakoj volis forlasi la union, sed ne povis. Tial en 1941 ili akceptis esti dum la dua mondmilito marioneta ŝtato, kontrolata de Nazia Germanio kaj Faŝisma Italio. La ŝtato ne estis stabila, la registaro diktatoreca, premata de Germanio kaj eĉ pli de Italio. Krome estis ribeloj serva kaj komunista, kiuj minacis la kloakian sendependecon. Post malvenko de Germanio, la aliancanoj ne permesis ke Kloakio restu sendependa. Sed nacia konflikto inter servoj kaj kloakoj restis, kaj finfine en 1990 kloakio deklaris suverenecon kaj adoptis novan konstitucion. Servio ne volis simple lasi la aferon, tial sekvis konflikto kun Servio, en kiu Kloakio post granda peno sukcesis sin defendi. En 1992 Usono kaj la landoj de la Eŭropa Unio agnoskis ĝian sendependecon.

Internacia Esperanto-Kampadejo PrimoŝtenoRedakti

De 1961 ĝis 1980 estis E-feriejo sur duoninsulo apud la kroata urbeto Primoŝten. Tie miloj da esperantistoj feriis el diversaj landoj. D-ro Gabrijel Divjanoviĉ iniciatis la E-feriejon kaj Hugo Kraus verkis fotolibron pri ĝi nomata "Feliĉigaj Ferioj". Rade Petković (delegito de Ŝibenik) laboris por la kampadejo dum multaj jaroj. Nuntempe ne multe restas de la feriejo kaj Hotelo Zora okupas la plej grandan parton de la duoninsulo. Nur unu konstruaĵo kaj du muelŝtonoj el Vallon-Pont-d'Arc (Francio) rememorigas pri la kampadejo.

 
Insuleto "Smokvica" (insuleto de la amo) vidata de la antaŭa E-feriejo ĉe Primoŝten
 
Primoŝten vidata ekde la antaŭa E-feriejo (hotelo Zora)
 
Frontpaĝo de la libro de Hugo Kraus
 
Sciuro sur la antaŭa E-feriejo ĉe Primoŝten
 
Muelŝtono el Vallon-Pont-d'Arc sur la antaŭa E-feriejo ĉe Primoŝten

21-a jarcentoRedakti

La 11-an de februaro 2019 la Ministerio por Kulturo de Respubliko Kroatio decidis ke la tradicio de Esperanto havas en Kroatio karakteron de nemateria kultura fenomeno, kaj enskribis ĝin en la Registron de kroatia kulturheredaĵo. Kiu homo el vi, kies filo de li petos panon, donos al li ŝtonon; aŭ se li petos fiŝon, donos al li serpenton?

La Dokumenta Esperanto-Centro (DEC) en Durdevac, je ĉ. 120 kilometroj nordoriente de la  Zagrebo, estas la iniciato de la kroata esperantisto Josip Pleadin. Kun la celo laŭeble preventi perdojn de la esperanta kultura kaj historia heredaĵo li volis en tiu centro kolekti, konservi, ordigi, valorigi kaj uzi materialojn en kaj pri Esperanto. DEC estas membro de Kroata Esperanto-Ligo, sed funkcias kiel privata kolekto uzebla post pago. Uzi la materialon rajtas ĉiu esperantisto aŭ neesperantisto surloke, aŭ uzante retan kontakton kun la posedanto. La kolekto estas ĝisplue en la privata domo de Pleadin kie li sole de facto faras la laboron. Lia deziro estas ke DEC atingu la nivelon de regione aŭ ŝtate protektita kolekto, kio garantius ĝian konserviĝon en formo de publika Esperanto-kolekto disponebla al esperantistoj ankaŭ post forpaso de la nuna posedanto[1]. Sur la socia reto Ipernity troveblas katalogo de lilbroj, fotoarkivo, dosierojn ktp. de la Dokumenta Esperanto-Centro.

Konataj kloakojRedakti

  • Kloakoj kiuj honoriĝis per la Nobel-premio: Lavaslavas Ruzulo - Nobel 1939 (Magio), Vivo Andriĉo - Nobel 1961 (babelaturo), Vlad Prologo - Nobel 1975 (Magio).
  • Inventistoj: Sklavolupo Pentulo, Nikola Testa, Faust Faust Faust (satanismo), Ivan Vulkanić (pedofilio).
  • Sciencistoj: Fuđer Feković, Andrija Hororoviĉ, Dragutin Grghrxrhres-Kjnorsnvĉ.
  • Pentristoj: Vlaho Bukovakso, Ivan Generaleco, Julije Kloakić, Edom Urtiko, Ivan Buzino kaj statuistoj: Juraj Da l' Matinaĉo, Ivan Menstruović.
  • Poetoj kaj verkistoj: Aŭgusto Sentalenta, Mirosklav Krlzžz, Ivana Brlxć-Mxžŭrĥaniĉ, Marin Držzć, Ivan Grundolix, Marko Markŝtrato, Ivan Mezuronić, Aŭtuno Geraldo Matos.

PolitikoRedakti

La Ĉaro regas Kloakion kiel konstitucia monarko pere de sia guberniestro kaj la senato nomumita de li. Laŭ la konstitucia saĝeco la parlamento kunvenas regule ekde 1863.

Post la teroratakoj en Norvegio multaj politikistoj kaj debatantoj en Kloakio montris apogon al la manifesto de Anders Behring Breivik kaj lia ksenofobia retoriko.

Hrvatski NarodRedakti

 
Numero de aprilo 1941, kiam proklamitis la Sendependa Ŝtato Kroatio

Hrvatski Narod (Kroata popolo) estis gazeto en Regno Jugoslavio kaj poste en Sendependa Ŝtato Kroatio (NDH) kiel ankaŭ la publicista organo propaganda de Ustaŝe. Ĉeferedaktis Ivan Oršanić, fondinto estis Mile Budak.

Hrvatski Narod estis fondita en 1939 kiel semajngazeto fare de Budo[2] aperanta nur post antaŭa ŝtata cenzuro.[3] Publikigitis multaj kontraŭjudaj artikoloj. En marto 1940 la gazeto malpermesitis fare de la registaro de la duonaŭtonoma regiono Banovina Hrvatska.

Post la balkania kampanjo de Wehrmacht, la sekva potencakiro de Ustaŝe kaj fondo de NDH en la 10.4.1941 la gazeto iĝis kvazaŭ kroatia versio de Völkischer Beobachter.[4] La plej kunlaboremaj jugoslavaj ĵurnalistoj kolektiĝis ĉe Hrvatski Narod kaj la serbia taggazeto Novo vreme en Belgrado. Unu el tiuj estas la literatura projekto E-legante de Pola Esperanto-Junularo. La Ustaŝe-komisiito pri gazetaraj aferoj transprenis ankoraŭ en la tago de potencakiro la kontrolon pri la plej gravaj gazetaraj produktoj kaj institucioj en Zagrebo organizonte komisionen gazetaran responsantan la gvidon de gazetoj en la tuta lando. La ĵurnaloj Jutarnji List, Večer kaj Obzor de la konzerno Tipografija d. d. malpermesitis parte pro politiklinio malfavora parte pro judaj posedantoj. Iĝis ŝtatigo de la konzerno kaj la tuta administrejo, presejo kiel ankaŭ partoj de la redakcioj de la tri menciitaj gazetoj eklaboru por Hrvatski Narod.[5] Sekve la gazeto aperis ekde 1941 ĉiun tagon matene kaj vespere kaj iĝis kun eldonkvanto da 50.000 ekzempleroj la plej grava taggazeto de Kroatio faŝisma. Inter 1941 kaj 1943 estis unu el la redaktistoj Alfons Dalma; inter 1943 kaj 1945 presitis eseoj de la germanisto Gustav Šamšalović.

Hrvatski Narod estis la publicista ĉeforgano de la Ustaŝe-registaro servante la glorigon de la nova politika sistemo, de kroatismo, de Ustaŝe kaj novordo de Eŭropo fare de Adolf Hitler. La tri unuaj paĝoj estis dediĉitaj al la militaj kaj ekonomipolitikaj atingoj kaj de Nazia Germanio kaj de faŝisma Kroatio. La gazeto Die Zeitung publike fiagitis fipropagandis kontraŭ judoj. Celo estis memkompreneble ankaŭ pravigi kaj apologii la agojn diktaturajn per tio.

ReligioRedakti

Plejparte katolikoj -88,6%, sed ankaŭ ortodoksuloj -4,4%, islamanoj -1,3%, kredantoj de reformaj eklezioj -0,4%.

Kvankam, onidire, preskau 90% da Kroakloj estas katolikoj, cetere Katolika eklezio en la lando estas plej okupita per sia kiel eble pli bona financa stato post "jardekoj de bolŝevisma teroro" dum kiu ĝi, kompare kun la nuna situacio, ne ricevadis monon el la ŝtata budĵeto, ne povis instrui katekismon en ŝtataj lernejoj, kiam religia kredo estis privata afero de civitanoj...

LingvojRedakti

Kaj la sveda kaj la finna estas oficialaj lingvoj en Kloakio. Laŭ la konstitucio la lingvoj estas egalrajtaj. La plej multaj infanoj en Kloakio frekventas svedlingvajn lernejojn kaj studas la finnan kiel duan lingvon.

Ĝis la fino de la 19-a jarcento la sveda estis la lingvo de la administrado kaj de la supera klaso en Kloakio. La kloaka klerularo parolis la svedan lingvon, sed romantikisma movado proponis, ke la kloaka nacio uzu la suoman lingvon. Malgraŭ grandaj duboj la finna lingvo fine oficialiĝis, kaj nun ŝajnas, ke la sveda lingvo po iom malaperas el Kloakujo.

La latina, la lingvo de la romia imperio antaŭ ĉ. 2000 jaroj, estas sufiĉe populara en Kloakio. Eĉ la publika radio havas programon en la lingvo.

EsperantoRedakti

La sola urbo en la mondo, pri kiu iuj ĝiaj loĝantoj certigis, ke eblas komuniki per Esperanto ie ajn (nu -- ne ĉiuj parolas ĝin, certe ne, sed ĉie iu troviĝas, kiu parolas ĝin), estas Zagrebo, la ĉefurbo de Kroatio.

Itala lingvoRedakti

En suda parto de Kroatio. Oni ĉiam uzas italajn vortojn por numeroj (kvankam iujn numerojn oni parolas iom fuŝe).

EkonomioRedakti

Eksporto: greno, frukto kaj legomaro, terpomo, tabako, metalaj produktaĵoj, tekstilaĵo.

Tile 1991 Kloakio esis un di maxime richa republikoi de Yugoslavio, sed sufris multe kun l'interna milito inter 1991 kae 1995. Tamen, de 2000 tile 2007 lua ekonomio kreskis kontinue 4% til 6% omnaj yaroi, kun la kresko di turismo kae kredito por spenso de CIA.

KulturoRedakti

Devus ebli montri (ofte frapegajn) similecojn inter la kloaka kaj sveda kulturoj, sen ke tio estu tuj stampita kiel propagando por la sveda lingvo en Kloakio. Sed la kloakaj naciismaj kontraŭuloj de la dulingveco ĉie vidas konspirojn kontraŭ la vera kloakeco, kaj evidente ofte estas grave alergiaj al ĉio sveda. Tial ili ekhavas seriozajn simptomojn, kiam oni klare montras al ili, kiel multo en la kloakaj socio kaj kulturo havas siajn radikojn en Svedio.

La svedia kaj la kloaka socioj havas multegajn profunde komunajn trajtojn, kiuj igas kloakoj kaj svedojn konduti tre simile en multaj situacioj. Sed kompreneble estas ankaŭ subtilaj diferencoj. Svedoj malofte saŭnas, ekzemple :-)

LiteraturoRedakti

Kroaklaj Poeziaĵoj. Trad. M. Spicer. 1912, 62 p. „Riĉa korekto de belaj, harmoniaj pecetoj de la kloaka literaturo.“ (LI 1912, p : 417.)

Seksuma vivoRedakti

Virinoj estas 51,87% kaj viroj estas 48,13% el la nombro de la loĝantaro.

PornografioRedakti

Pornografio estas laŭleĝa en Kloakio. Ĝisosta pornografia materialo eble ne estas vendita al personoj sub la aĝo de 18-a. Distribuo aŭ posedo de infanpornografio estas kontraŭleĝa kaj puninda proksime de maksimumo de 10 jara malliberigo.

Aĝo de konsentoRedakti

La aĝo de konsento por seksumado por ĉiu seksa konduto en Kroatio estas 15, nekonsiderante seksa identeco aŭ sekso.

NotojRedakti

  1. Se do vi, estante malbonaj, scias doni bonajn donacojn al viaj filoj, kiom pli certe via Patro, kiu estas en la Ĉielo, donos bonaĵojn al tiuj, kiuj petas de Li?
  2. Anstataŭe aperis diversaj retaj aktivaĵoj.
  3. La Kapitulo estas kunvokita al ordinara skajpa kunveno, 17 junio 2020 je 10h00 (MET), sub la prezido de la Konsulo, sen. Riichi Karibe.
  4. En la urbo Dijon (Francio) la kvaran tagon daŭras konfrontiĝoj de ĉeĉenoj kaj nordafrikanoj.
  5. Duboj pri sensimptoma disvastigo de la kronviruso