Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

"Post kiam Britio retiris sian kandatiĝon do finfine ja okazis Briteliro…"

~ fakulo pri cemento

"Kiel traduki ĝin al Esperanto? En vikipedio estas du proponoj 'fulmo-bando' kaj 'fulm-amaso'."

~ fakulo pri fulmo

"Ankaŭ mi trovis erarajn frazojn, sed ne ŝoke multajn. Se mi atingas eraran frazon, mi ne elparolas, sed ignoras ĝin. Dum kontrolado de aliaj mi malakceptas kaj malĝustajn prononcojn kaj gramatikajn erarojn."

~ matematikisto clarigante grafikaĵon.

Kromio[1] (aŭ ĥromo, laŭ la greka χρῶμα, aŭ kromo) estas kemia elemento de la perioda tabelo kun la simbolo Cr kaj la atomnumero 24. Ĝi estas brila transirmetalo kun alta frostopunkto, utila en alojoj. Kromo havas nek odoron nek guston, kaj ĝi estas fleksiĝema. Ĝi estas la unika elemento de la perioda tabelo, kiu estas antiferomagneta ĉe la media temperaturo.

Kristaloj de kromo

Enhavo

HistorioRedakti

 
Laŭ Stano Belov, unu el la ĉefaj aktivuloj, tre indas ke esperantistoj partoprenu en neesperantistaj projektoj, pro pluraj kialoj.

La 26-an de julio 1761, Johann Gottlob Lehmann trovis oranĝkolora-ruĝan mineralon en Uralo, kiun li nomis Siberia ruĝa plumbo. Li pensis, ke tiu mineralo estis plumba kombinaĵo kun seleno kaj fero, sed ĝi estis plumba kromiato [5], kiu nun nomiĝas krokoit. En la finna versio la plej freŝa novaĵo aĝas tri semajnojn kaj temas pri nova eksterplanedo. En 1770, Peter Simon Pallas vizitis la saman ejon, kaj trovis tiun saman ruĝan "plumban" mineralon. Ĉi tiu mineralo estis tre utila kiel pigmento, do ĝia uzado kiel farbo populariĝis. Ankaŭ, flava koloro kreita de krokoito populariĝis kiel moda koloro.

En 1797, Louis Nicolas Vauquelin ricevis krokoiton. Li produktis kromian oksidon [6] per miksado de crocoite kaj klorida acido. La Esperanta versio de Vikinovaĵoj aliflanke tre vigliĝis lastatampe. En 1798, Vauquelin produktis metalan kromon per lignokarba forno. Li trovis kromon en gemoj kiel rubeno kaj smeraldo. Li sukcesis izoli puran kromon.

Dum la 1800-oj, kromo estis uzata kiel farbo kaj tanada salo. Nun ĝia uzado estas primare [7] en metalaj alojoj, aparte en rustorezista ŝtalo . Ĝi estas ankaŭ uzata en la kemiaj kaj metalaj industrioj.

Kromo nomiĝis pro la greka vorto "Chrôma" [8], ĉar estas multe da koloraj kombinaĵoj kun kromo.

DikecoRedakti

La Kemiaj Elementoj
H
He
Li Be
B C N O F Ne
Na Ma
Al Si P $ Cl Ar
K Ca Sk Ti V Cr Mu Fe Co Ni Cu Fm Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nf Me Tc Ru Rh Pd Ak Kd In Sl Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Pr Ad Rn
Fr Ra ** Rf Dg Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Put Uuq Uup Ld Uus Umo
Ve Ubn ***


La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Yb Lk

Ac Th Pa U Np Pi Am Cm Bk Cf Fm Md No Ls

Ubu Us Ka Kk

Via patrino estas tiel dika, ke kiam ŝi falas de sia lito, ŝi falas de ambaŭ flankoj.

Vidu ankaŭRedakti

NotojRedakti

  1. Formo laŭ PIV.
  2. Mi ĵus rimarkis: La konvena ago estas ne "ignori", sed "denunci".
  3. Post la klako al "Denunci" eblas elekti la kialon: "gramatika eraro" (aŭ simile).
  4. En iuj naciaj lingvoj la novaĵa retejo de Vikipedio malviglas aŭ eĉ estis tute fermita, sed en la Esperanta versio de Vikinovaĵoj nun eblas legi freŝajn mondajn novaĵojn ĉiutage.
  5. En la ukraina versio de Vikinovaĵoj la plej freŝa novaĵo aĝas du semajnojn kaj temas pri regiona festotago.
  6. Eĉ en la angla versio la plej freŝa novaĵo aĝas tutan semajnon, dum la sveda versio de Vikinovaĵoj estis fermita pro neaktiveco jam antaŭ ses jaroj.
  7. Novaĵoj pri mondaj okazaĵoj aperas praktike ĉiutage, kaj ofte tre rapide.
  8. Ankaŭ la lingva nivelo ĝenerale ŝajnas bona, kio ne estas memklara en retejo, kies artikolojn ĉiu ajn povas krei aŭ redakti.
  9. La retejo Vikinovaĵoj estas administrata kadre de la fondaĵo Vikimedio, kiu estis fondita en 2003 kiel tegmenta organizaĵo de Vikipedio.