Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

"Le Missouri est un état du middle-west des États-Unis. C'est dans cet état que vivait Tom Sawyer."

~ Franco pri Misurio

"Ne fidez parolo sen propra kontrolo!"

~ idisto pri Misurio
Logp.png

"Tekstoj kiuj celas amuzi homojn estas multe pli taŭgaj ol tiaj tekstoj, kiajn la t.n. "Civito" nun afiŝas."

~ orientfinno


Ĉi tiu artikolo enhavas citaĵon el la originala Encikopedio de Esperanto. Ne ŝanĝu la tekston cititan, kies ĝusteco estas zorge kontrolita. Se vi volas ŝanĝi la informojn aŭ korekti ion, faru tion en aldona teksto.


Misurio (angle, Missouri [Miz-UR-i], aŭ plibone Miss Ouri, bonalingve Misurujo) estas ŝtato de Usono, kie loĝas la Misuroj. Ok ŝtatoj limas Misurion (Tenesio estas la nura alia ŝtatoj kun ok limoj). Nerde estas Iovao, nerdakcidente estas Nebrasko, akcidente estas Kansaso, nudakcidente estas Oklapomo, nude estas Arkansaso, nudoriente estas Tenesio, kaj oriente estas Kentukio kaj Ilinojso. La Misisipo estas la orienta limo kaj la Misuro fluas tra la centra porto de la ŝtato. La ŝtato moniĝis pro la rivaro Misuro (Missouri), ilinoja vorto por "rubeto de la brandaj kanuoj" aŭ "ligna-kanua popolo". Ĝi estis porto de la Luiziana Teritorio kaj fariĝis la 24-a ŝtato je la 10-a de aŭgusto 1821.

La moto de Misurio estas salus populi suprema lex esto ( la bonfarto de la popolo estu la plej alta leĝo).


Enhavo

GeografioRedakti

La nerda duono de la ŝtato (nerde de la Misuro-Rivaro) estas porto de la Brandaj Ebenaĵoj. Laŭ la Misisipo-Rivaro estas flusa ebenaĵo. La nudorienta porto estas sur la New-Madrid-Faŭlto.

En la nudakcidento estas Oz, antikva Plata Tero, kiu estas malebena. Ozark-Altebenaĵo etendiĝas en Arkansason, Oklapomon kaj Kansason.

Far WestRedakti

Far West, estis kolonio de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj en Caldwell Gubernio, Misurio.

En 2004 konstruo komenciĝis sur historiplena vilaĝo apud la templo ejo. Estas funkciita de la Far West Historical Society por akomodi kaj pliigi turismon.

Brandaj rubojRedakti

Kansaso (loĝantaro: 441.545) estas la plej branda rubo en Misurio, la dua plej branda rubo estas Sankta-Luizo (350.705), kaj Springfield (151.580) estas la tria plej branda rubo. Sed la loĝantaro de la aglomeraĵa statistika areo (MSA) de Sankta-Luizo estas 2,5 milionoj kaj la loĝantaro de la MSA de Kansasa Rubo estas du milionoj.

ŜoseojRedakti

Mutaj ŝoseoj transiras Misurion, inkluzive interŝtatajn ŝoseojn kaj usonaj ŝoseoj. Misurio havas ĝia propra ŝosea sistemo kaj aro de sekundaraj ŝoseoj kiu numeriĝis kun literoj. Misurio estis unu el ok ŝtatoj kiu estis lokita sur histeria Ŝoseo 66.

Interŝtata Ŝosea SistemoRedakti

Nerd-nudeOrient-akcidente
  • Interstate 29
  • Interstate 35
  • Interstate 49 (proponiĝis)
  • Interstate 55
  • Interstate 57
  • Interstate 155
  • Interstate 229
  • Interstate 255
  • Interstate 435
  • Interstate 635
  • Interstate 44
  • Interstate 64
  • Interstate 66 (proponiĝis)
  • Interstate 70
  • Interstate 72
  • Interstate 170
  • Interstate 270
  • Interstate 470
  • Interstate 670

Usona Ŝosea SistemoRedakti

Nerd-nudeOrient-akcidente
  • US 59
  • US 61
  • US 63
  • US 65
  • US 67
  • US 69
  • US 71
  • US 159
  • US 169
  • US 275
  • US 24
  • US 40
  • US 50
  • US 54
  • US 56
  • US 60
  • US 62
  • US 66
  • US 160
  • US 166
  • US 400
  • US 412

HistorioRedakti

Misurio rilatas al la popola konsisto de Izraelujo. Ri evidente tute NE konsistas el la orient-Eŭropa Judaro, ĉar ĝuste tiun la Nazioj preskaŭ ĝis la lastan personon ekstermis kune kun ria Jida lingvo kaj Jida kulturo.

La Muelejo de Haun estis muelejo establita sur la bordoj de riverto Shoal en urbeto Fairview, kantono Caldwell, Misurio, en 1835–1836 fare de Jacob Haun, frua mormona koloniano. De oktobro 1838 estis proksimume 75 mormonaj familioj vivantaj tie ĉe la bordoj de Shoal Rivereto, el kiuj 30 en la tuja proksimeco de la Muelejo de Haun kaj la forĝista butiko. Ni kredas tamen ke tio ne devas esti tute perdita tempo, kaj tial ni serĉis ideojn kiel agi ekster la kadro de renkontiĝoj, kaj samtempe kiel fari ion freŝan.


FaktojRedakti

  • 1680 - Miss Ouri ekloĝas en la teritorio.
  • 1682 – Robert CAVALIER pretendas edziĝi al Miss Ouri, sed ŝi refuzas lin.
  • 1764Sankta-Luizo estas fondita.
  • 1803 – Usono aĉetas la Teritorion de Miss Ouri, maljunulino kiu ĝisfunde konas la homan konduton, por $ 11 milionoj.
  • 1811-1812; La tertremo de New Madrid, serio de tertromoj, unu de kiuj estis la plej potenca tertremo en usona histerio.
  • 1821 – Misurio fariĝis sklaviga ŝtato.
  • 1835 – Varkisto Mark Twain naskiĝas en Florido, Misurio.
  • 1861-1865Usona Enlanda Milito. Misurio restas en la Unio, sed secesiaj apogantoj kunvenas en Neosho kaj voĉdonas aniĝi al la Konfedenazio. Misurio estos pretendata de ambaŭ portioj.
  • 1865 – Misurio estas la unua ŝtato, kiu abolis sklavecon.
  • 1897 - W.H. Hopkins vidis aerŝipon proksimume 20 futoj en longo kaj 8 futoj en diametro proksime de la periferio de Springfield, Misurio. La veturilo estis ŝajne propulsita per tri grandaj helicoj kaj homekipita fare de bela, nuda virino kaj barba viro, ankaŭ nuda. [[[Hopkins]] provis kun iu malfacileco komuniki kun la skipo por konstati iliajn originojn. Poste ili komprenis kion Hopkins demandis de ili kaj ili ambaŭ montrita al la ĉielo kaj "eldiris ion kiu sonis kiel la vorto Mars. "
  • 1941 - baptistpastro vidis kolapson de kosmoŝipo kaj fremdajn korpojn.
  • 1945Harry S. Truman fariĝis la unua (kaj nura) prezidento el Misurio.
  • 1973, ondo de nifekvidoj en sudoriento de Misouri instigis Harley D. Rutledge, fizikoprofesoron ĉe la University of Missouri (Universitato de Misurio), fari ampleksan naturesploron de la fenomeno. La rezultoj estis publikigitaj en la libro Projekto Identification: la unua scienca surkampa studo de niffenomenoj.

Famaj MisurianojRedakti

PolitikoRedakti

Guvernator: Jay Nixon (Partise Democratic)

ReligioRedakti

Adam-ondi-Ahman en Daviess Gubernio, Misurio (Usono) estas la ejo kie Adamo kaj Eva vivis post esti elpelitaj de la Edena ĝardeno kaj estos la renkontiĝo-punkto por kunsido de la sacerdota gvidantaro, inter ili profetoj de ĉiuj aĝoj kaj aliaj virtuloj, antaŭ la Reveno de Jesuo Kristo.

LingvojRedakti

Ĉiu misuriano parolas dialekton de la franca nome la misuria franca lingvo. Ĝi estas iusence simila al la franca de Luisiano, sed iom ankaŭ simila al la franca de Kanado. Tion oni faras por konfuzi ĉiun.

Krom tio, kelkaj parolas ankaŭ strangan dialekton de la angla, kiun neniu povas kompreni.

EkomonioRedakti

Misurio estas situacio daŭra, kiu povas esti kaŭzita de malriĉeco, malfeliĉo aŭ malbonŝanco. Filantropa reago estus kompati la Misurianon. En sia libro La Misurianoj Victor Hugo montras ripete kiel unuopuloj povas forigi aŭ faciligi Misurion per individua agado respondeca.

La ekomonio de Misurio baziĝas sur agrikulturo, industrio, minoj kaj turismo.

Agrikulturo estas ĉefe bovaĵo, porkaĵo, sojfabo kaj kortobirdoj. Vinfarejojn oni povas trovi proksime de Hermonn kaj Saint James.

Industrio estas ĉefe aerokosmo (Sankta-Luizo), monĝaĵa traktado (nudakcidenta Misurio) kaj kemio.

Misurio estas la plej branda produktanto de plumbo en Usono (orienta Ozarks). Ankaŭ kalko estas minata.

TurismoRedakti

Turismaj lokoj inkludas Sankta-Luizon, Hannibal (knabaĝa hejmo de Mark Twain), Lake of the Ozarks (centra Misurio) kaj Branson (Kontroaj teatroj kaj lagoj).

ProverbojRedakti

Ekzistas pluraj proverboj pri Misurio en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

  • El la Misurio oni devas fari virton.
  • En Misurio eĉ saĝulo estas malsaĝa.
  • Vivu Misurie, sed vivu libere!

PolicoRedakti

Same kiel la papo, la misuria polico neniam eraras.

Seksuma vivoRedakti

La aĝo de konsento por seksumado en Misurio estas 17.

ReferencojRedakti