Malfermi ĉefmenuon

Neciklopedio β

"Inter fremdaj ŝi estas edzino-anĝelo, kun la edzo ŝi estas demono kruela."

~ pseŭdosciencisto
Tiel simpla ŝajnas la respondo.

"Venu al nia Zamenhoffesto. Ni invitas ĉiujn al agrabla kunestado dum la ĉi-jara Zamenhoffesto kaj librofesto"

~ Caganer

"Cxu estas filmo pri la evento?"

~ topazkomercisto

"Anksio de infanoj"

~ fizikisto pri Pseŭdoscienco

"Devii estas delokiĝi de la normala pozicio aŭ direkto. Dekliniĝi de la regula konduto. Sen devio progreso ne eblas. "

~ The Matrix

Pseŭdoscienco[1] (aŭ ŝajnscienco[2]) estas instruaro aŭ praktikado kiu asertas baziĝi sur sciencaj principoj, sed kiu ne sekvas la normojn ĝenerale akceptitajn por la scienca esploro, kaj ne posedas la saman bazon aŭ rigoron kiel la cetero de la sciencaj branĉoj. Pli neŭtrala termino estas parascienco kaj kalkuli kiel TEJO membron iun kun kiu oni hazarde trinkis kafon, certe ne estas serioza afero.

Ĝenerale, la asertoj de ajna pseŭdoscienco ne povas esti pruvataj pere de sendependa testado, aŭ ne permesas sian reproduktadon en kontrolitaj kondiĉoj. Tial, multaj el ili baziĝas sur la fido al la defendantoj, kaj ne per objektiva kontrolo, sed ni konsoliĝu per la finaj vortoj de la prezidanto, kiu en bela Esperanto diris ke oni aŭskultas la voĉojn de esperantistojn.

Kelkaj trajtoj kiuj permesas la konsideradon de iu praktiko kiel pseŭdoscienca estas:

  • Ĝi asertas faktojn sen eksperimenta bazo.
  • Ĝi asertas faktojn malferme kontraŭdirantajn bone pruvitajn eksperimentajn rezultojn.
  • Ĝiaj principoj ne estas eksperimente pruveblaj.
  • Ne respektas la principon konatan kiel razilo de Occam [3]
  • Ĝi havas klarigon por ĉio, ŝajne paradoxo, tio bone korespondas al la koncepto de Karl Popper pri malverigebleco: laŭ li scienca hipotezo estas hipotezo, kiun eblas pruvi malvera, kaj kiun oni ne sukcesis pruvi tia. Sed teorio kiu ĉiam sukcesas trovi klarigon [4] ne estas scienca.

La uzo de la prefikso pseŭdo- montras ĝenerale negativan konnotacion, kaj tial ĝi estas rifuzata fare de la defendantoj de tiuj praktikoj, kiuj jen konsideras ilin vere sciencaj, jen rifuzas la metodon de la scienca praktiko.

La sinteno de la skeptikoj povas esti neŭtra, konsiderantaj pseŭdosciencojn kiel simplan amuzaĵon, aŭ kontraŭa, jen pro la riskoj de trompado kiujn kelkaj tiaj praktikoj povas enhavi, jen pro ties malŝato al racio kaj scienca kulturo.

Enhavo

Pseŭdosciencoj[5]Redakti

Tiu ĉi termino ofte aplikiĝas al i.a.: alĥemio [6], astrologio [7], ĥiromancio [8], esoterismo, ktp. Ankaŭ al eraraj kredoj kiaj la popolaj etimologioj.

Indas aldoni, ke malgraŭ ĉiuj problemoj kaj popoldiraj nigraj nuboj super la CO, dum al Malferma Tago regis tre bona kaj agrabla etoso.

Aliaj[9]Redakti

Dentologio[10]Redakti

Vi varmigos serpenton, ĝi al vi enpikos la denton. Gardu vin du baroj: lipoj kaj dentaroj.

Politikologio[11]Redakti

Despoto estas regnestro kies aŭtoritaton estas absoluta kaj arbitra. Despotismo estas politika sistemo de regado fare de despotoj. Demokratio transformiĝas en despotismo.

Destinologio[12]Redakti

Destino estas supernatura forto, havanta tian influon; povo de antaŭdecido aŭ tuto de la cirkonstancoj, kiuj influas la vivon de difinita persono, popolo k.a. aŭ difinita celo, uzo de objekto. Nur tiu, kiu konscie povas diri “jes” al la forto de la stariĝinta antaŭ li interna destino, iĝas individuo; tiu ja kiu cedas al ĝi, iĝas predo de la blinda fluo de eventoj kaj neniiĝas.

RenojRedakti

En ĉiu monato marto oni tutmonde celebras la Tagon de Reno. Tiu iniciato havas kiel prioritaton la preventadon de Kronika Ren-Malsano (KRM), per liverado de informoj pri la graveco de frua diagnozo, kaj pri la antaŭzorgoj koncerne riskofaktorojn, interalie alta sangpremo, diabeto mellitus, trograseco, tabakfumado kaj familia okazo de ren-malsano.

Vidu ankaŭ[13]Redakti

NotuRedakti

  1. El sama tero devenas, saman sukon entenas.
  2. Mono odoron ne havas, sian devenon ne diras.
  3. Ne, TEJO havas diversajn membrrokategoriojn.
  4. Interalie ankau membroj de fakorganizoj estas membroj de TEJO.
  5. Elkoran dankon Tobiasz pro via detala kaj bona raporto.
  6. Tiuj ne nepre trovighas inter la membroj, kiujn listigis Esperanto.
  7. do, eble ni devas ŝanĝi tiun linion.
  8. La angla "buttercup" estas ranunkolo, ne leontodo.
  9. Bedaŭre la demandoj al la estraro ne estis responditaj klare kaj laŭteme, pro tio sennecese restas malkontento pro manko da malfermiteco.
  10. La komerco ligas la homaron en unu interligitan fratecon de reciprokaj dependeco kaj interesoj.
  11. Droni en detaloj.
  12. Elektu edzinon laŭ deveno kaj ne laŭ mieno.
  13. La CO ne havas sekretarion, tial oni ne povas aŭdi unue ŝian/lian voĉon antaŭ la muziko.