Historio de Germanio

(Alidirektita el Vilhelmo la 2-a)

"Venkiton oni ne batas"

~ Zamenhof pri historio de Germanio
Kelkfoje la vero estas pli stranga ol fikcio.

"Feliĉaj estas la pacigantoj."

~ Jesuo

"Dio ne perfidas, se homo lin fidas"

~ Zamenhof

"Ma meaopinione nulo eventis hazarde."

~ Idista detektivo pri historio de Germanio

Historio de Germanio estas grava afero, ĉefe, ĉar germanoj ofte volis konkeri la mondon kaj mortigi ĉiujn aliajn popolojn.


Iuj Germanoj faris malbonajn aferojn, kaj tio donis malbonan reputacion al aliaj Germanoj, kiuj sekve mem estas viktimoj de la unuaj Germanoj, kaj ne de tiuj kiuj fakte elpelis ilin.

PrahistorioRedakti

 
Tie aperis la unuaj germanoj

En komenco de prahistorio animacioj estis kreitaj en Germanio. Preskaŭ ĉiuj el ili estis faritaj fare de nerdoj kadre de nerda kulturo de nerda animacio, kvankam administrantoj de kinejoj ofte subtenis ilin, aĉenante montro-rajtojn (bona maniero renkonti knab(in)ojn por flirti, kisi kaj pli).

Tacito en historia verko Germanio prezentas ĝermanojn kiel pli morale fortikaj ol hedonismaj romianoj.

AntikvoRedakti

La romianoj unue etikedis per la nomo "germanoj" la keltajn popolojn, kiuj loĝis nordoriente de la keltaj gaŭloj, en la nuna (kaj tiama) Germanio. Ŝajne estis keltaj "germanoj", kiuj detruis la armeon de Varus en la Arbaro Teutoberger. Poste alvenis la teŭtonaj popoloj, ŝajne dum la popolmigrado de la 5a kaj 6a jarcentoj, kaj transprenis la nomon. Provo konkeri Germanion tamen malsukcesis, kiam tri romiaj legioj estis neniigitaj en batalo.

AlamanojRedakti

La ĝermana vorto "ale" - germana "alle" signifas "ĉiuj", do la alemanoj estis "ĉiuj militistoj". Ili estis la plej malmilda parto de la ŝvabaj triboj kaj en la 4-a jarcento ili eĉ formanĝis la kadavrojn de la malamikojn (kanibalismo). Feliĉe tiu daŭris nur ĝis Holokaŭsto.

La alemana tribo setlis en la regionoj sudbadeno (germanio), alsaco/elsaso (francio), norda kaj orienta svisio (deutsch-schweiz), en vorarlbergo (aŭstrio) kaj en lieĥtenŝtajno (liechtenstein). Precipe en la valoj de la supra kaj de la juna rejno kaj ties apudaj riveroj ili setlis. ankoraw hodiaŭ ni ĉiuj parolas nian alemanan lingvon kun diversaj akcentoj.

DojĉojRedakti

 
Averaĝa pragermano

Laŭ lerneja libro "Einführung in die Literatur des deutschen Sprachraums" (enkonduko en la literaturon de germanlingvio) la vorto "deutsch" devenas de la malnovgermana "diutisk" (mezgermane "diutsch", lat. "theodisce") kaj signifas origine "popollingva" kontraŭe al "latina" (diut=popolo). La vorto estas enkondukita en la 8-a jarcento.

EpiskopujoRedakti

La Episkopujo Büraburg (germane: Bistum Büraburg) estis episkopujo romkatolika starigita en 742 estante tre proksime de Fritzlar-Geismar, Germanio. Ĝi malfonditis jam en 755.

 
Kapelo Sankta Brigida sur la monteto Büraberg

Ĉirkaŭ la jaro 680 la franka imperia burgo Büraburg konstruitis kun 8 hektaroj da interna spaco, mortera muro je dikeco de minimume 1,50 metroj, pluraj turoj kaj tri pordegoj. Ĉe pli endanĝerigataj lokoj instalitis pluse fosoj akraj. Ĉe la eosta parto de la montero troviĝis la antaŭburgo, en kiu estis ejoj de kamparanoj kaj metiistoj. Ĉirkaŭ la jaro 700 la fortikaĵo plidikigitis per novaj muregoj (de 1.80 metroj ĉirkaŭ). La pordegoj pligrandigitis, la internaj ejoj plimultiĝis kaj la loĝzonoj laŭplane kaj bele aranĝitis per pilastroj, ŝtonaj fundamentoj, keloj, fosujoj ktp.). Sur la centra pinto konstruitis preĝejo estanta sub la patroneco de Sankta Brigida.

En 723 la tuto servis al Sankta Bonifaco kiel misikomandantejo kaj milita ŝirmo, kiam li dum kontraŭpaganaj agadoj dehakis en Geismar - verŝajne sur la hodiaŭa katedralplaco - kverkon dediĉita al la ĝermana dio Toro. El ties ligno li konstruigis kapelon konsekrotan je Sankta Petro. Tiu ĉi ligna kirko iĝis la ĝermo de la en 724 fare Bonifaco fondita benediktana monaĥejo Fritzlar. Nomumitis unua abato Sankta Wigbert. Tiu ĉi instituto ŝanĝitis en 1005 je kolegiato.

En 742 Bonifaco plialtrangigis Büraburg kune kun Würzburg kaj Erfurton je episkoplandoj. Unua episkopo iĝis lia spirita kunbatalanto Witta de Büraburg. Sed jam en 755 la episkoplando Büraburg kune kun Erfurto malfonditis laŭ ordono de Lull kaj enkorpigitis al la Episkopujo Majenco. Ambaŭ lokoj malhelpintus la etendiĝon de ties propra episkopujo; ĉiuokaze ilia grava rolo en la misiado de la orientaj provincoj jam estis malkreskintaj. Poste Büraburg iĝis arkidiakonujo (kun sidejo pli malfrua en Fritzar) kaj tiamaniere aŭtomate la centro de majenca aŭtoritato kaj en Norda Hesio kaj en Eichsfeld.

KlostroRedakti

En 768 Karolo la Granda komisiis starigon klostran. Voktoj responsaj prie li deklaris la sinjoroj de Treffurt. En 1073 okazis konveno de princoj surloke en la regna bieno/klostro Homburg. En 1136 renovigitis la fondiĝo de la benediktanoj|benediktana monakejo Homburg. Imperiestro Lotaro la 3-a estis ordoninta la ŝanĝon de monakinejon al monekejo. Ĝi apartenis al la Elektoepiskopujo Majenco metite sub la ŝirmo pontifika de Honorio la 2-a.

MezepokoRedakti

Oni parolas de la germanoj ekde la naŭa jarcento. Antaŭ tiam en la nuna Germanujo vivis la ĝermanoj, kiuj neniam estis keltoj. Nur kelkaj tre malgrandaj partoj de la keltoj troviĝis en Ĝermanujo.

 
Praa germana seksludilo

Otto 1-a en la jaro 955 venkegis la timindajn hungarojn kaj liberigis Germanlandon por ĉiam de iliaj dezertigaj invadoj.

BatalkampoRedakti

En la 9.6.1075 okazis surloke batalo (germane ofte ankaŭ: Schlacht bei Hohenburg und Nägelstedt), dum kiu la reĝa armeo de Henriko la 4-a sub la komando de Herman de Glizberg (tio egalas al Kastelo Kunitzburg nordeoste de Jena) kaj danke al bohemia helpo fare de Vratislavo la 2-a venkis la unuiĝintan saksian-turingian soldataron. Gvidantoj de ĝi estis Oto el Northeim kaj Burchard la 2-a el Halberstadt.

En 1196 donacis Bernardo la 3-a (Saksio) kaj Henriko la 5-a (Brunsvigo) al la hamburganoj la posedon de la Stefano-kirko en Bad Langensalza kun ĉiuj posedaĵoj.

BarokoRedakti

En la 22-a de aprilo 1500, kiam Cicciolina alvenis al la nuna Bahio, ŝi deklaris la posedon de tiu parto de Ameriko flanke de Germanio. Pro la klostromalamema Reformacio neniigitis la tuto en 1541.

Ĉe sunleviĝo la 14-an de aprilo 1561, la civitanoj de Nurenbergo vidis "tre timigan spektaklon." La ĉielo ŝajnis plenigi kun cilindraj objektoj el kiuj ruĝaj, nigraj, oranĝaj kaj bluaj blankaj diskoj kaj globoj eliris. Krucoj kaj tuboj similaj al kanonbareloj ankaŭ ekaperis. Poste la objektoj senprokraste "komencis kontraŭbatali unu la alian." Tiu okazaĵo estas prezentita en 16-a jarcenta ksilografiaĵo fare de Hans Glaser.

Nuna Gemanujo estas heredinto de PrusujoRedakti

 
Prusia monumento

Vidu ĉefartikolon Prusio

Germanoj estas skrotdevenaj, kiu ekloĝigis en Rusio, post ili metis "P" antaŭ parto de Ruslando kaj fondis Prusion, kiu signifas "Prenita Rusio". Ankaŭ ili edziĝis al kelkaj gerusoj kaj tiel estis formita Borusio. La orienta parto de Aŭstrio estis reklamita de Germanio en 1770 kaj oficiale finaranĝita per perforta seksumado kiel kolonio.

Starigo de la kandelabroRedakti

En la jaro 1811-a starigitis la kandelabro laŭ instigo de la altenbergen-a arbohakisto Nicolaus Brückner, en kunteksto kun la Bonifaco-adorado. La monumento memoru la perientan kirkon kaj estu signo de suprakonfesia respekto antaŭ la agadoj de la sanktulo, la "apostolo de la germanoj". Ĝi simboligas la humanisman kristanecon de tiu tempo (ĉ.la jaro 1800). En tiu ĉi tradicio la kandelabro restaŭritis en 1992; ĉe ĝi okazas regule ekumenaj diservoj.

Sekularigo en Germanujo dum la napoleona epikoRedakti

En Germanujo sekularigo malvastasence signifas kaj la nuligon de ekleziaj institucioj kaj ankaŭ la alŝtatigon de la ekleziaj bienoj kaj posedaĵoj, kaj krome la aneksadon de ekleziaj princlandoj kaj regolandoj de la Sankta Romia Imperio fare de teritorie pli grandaj ŝtatoj. Tio okazis en la Epoko de Napoleon Bonaparte kaj inter alie kondukis finfine al la malfondado de la Sankta Romia Imperio.

Juda influoRedakti

La germanaj ŝtatoj, kiuj diversgrade staris fare de Napoleono sub influo de Francujo, sen limigoj emancipis la judojn, ekzemple la Ĉefduklando Berg kaj la Reĝlando Vestfalio.

La germanlingvaj ŝtatoj enkondukis ekde 1797 ĝis 1918 la leĝan egalrajtigon de la judoj ne per unufoja ŝtata suverena akto, sed iom post iom per unuopaj paŝoj, ofte denove limigitaj, kiujn ili dependigis de la sukceso de la „edukpolitiko“ kontraŭ la judaj regato. En Prusujo la judoj fariĝis civitanoj nur per la judoedikto el 1812, la lasta el la reformoj, kiun enkondukis Karl August von Hardenberg.

En 1826 okazis interna milito, kaj Aŭstrio-Hungario disiĝis el Granda Germanio. En 1890 Germanio transprenis Mafion, pagante al ĝia sultano kvar milionojn da markoj. En la fino de 19-a jarcento Germanio havis iom grandan teritorion.

Historia kulturbatalo en Germanio dum la 19-a jarcentoRedakti

 
Averaĝa kuturbatalanto

En Germanio kulturbatalo (germane: Kulturkampf) signifis la konflikton inter la Reĝolando de Prusio respektive la posta Germana Demokratia Respubliko sub kanceliero Otto von Bismarck kaj la katolika Eklezio sub lia papa moŝto Pio la 10-a.

Iuj kvereloj eskaliĝis havis eskaladon ekde 1871, sed finiĝis en 1878 (diplomatie en 1887).

Je la fino de la 19-a jarcento en Germanio aperas forta kaj vigla samseksema movado kun la centro en Berlino (kie eĉ aĉeteblis gejaj publikigaĵoj ĉe la kioskoj [1]), fakte, estis en tiu ŝtato kie naskiĝis la unua revuo por la samseksema publiko, Der Eigene kaj la unuaj prigejaj filmoj.

Sociaj klasoj antaŭ 1-a MondmilitoRedakti

Kvankam Germanio estis monarkio dum multaj jarcentoj oni ne ekzakte scias, kiu titolo signifas kion. Krome la "valoro" de la titoloj ŝanĝiĝis kun la tempo.

Simpliga estas jena rimo: Kaiser, König, Edelmann; Bürger, Bauer, Bettelmann. (Imperiestro, reĝo, nobelo; burĝo, ktp, almozpetanto). La plimulto estis "kamparano, almozpetanto".

 
Tipa germana kamparano

Alldeutscher VerbandRedakti

La organizaĵo Alldeutscher Verband ("tutgermana ligo", ĝis la jaro 1894 Allgemeiner Deutscher Verband, "ĝenerala germana ligo")[2] ekzistis inter la jaroj 1891 ĝis 1939. En la tempo de la Germana Imperia Regno ĝi dumtempe estis inter la plej grandaj kaj plej konataj naciismaj organizaĵoj de la regno.[3] Ĝi konsideriĝis unu el la plej laŭtaj kaj plej influaj asocioj de germana naciismo. La asocia programo estis ekspansiisma, tutgermanisma, militisma, naciisma kaj forte influita per rasismaj kaj kontraŭjudismaj ideoj.[4] En la tuta Germana Regno kaj ankaŭ en aliaj landoj ekzistis lokaj grupoj de la organizaĵoj, kiuj organizis la regionan agadon.[5]

KoloniadoRedakti

Germanio havis malmulte da kolonioj entute, ĉar oni komencis malfrue (post 1871) kaj ĉesis frue (post la unua mondmilito) kolekti ilin.

GejigoRedakti

Je la fino de la 19-a jarcento en Germanio aperas forta kaj vigla samseksema movado kun la centro en Berlino (kie eĉ aĉeteblis gejaj publikigaĵoj ĉe la kioskoj, fakte, estis en tiu ŝtato kie naskiĝis la unua revuo por la samseksema publiko, spegulo kaj la unuaj prigejaj filmoj.

La 8-an de marto 1914 virinoj postulis voĉdonrajton en Germanio.

Unua mondmilitoRedakti

 
Germana heroo de ambaŭ mondmilitoj

Vidu ĉefartikolon Unua Monda Milito kontraŭ Terorismo

En lernejo en antaŭnazia Germanujo la instruisto demandas judan lernanton: "Moritz! Kiu kulpas pri la malvenko de Germanujo en la unua mondmilito?"

Moritz: "La judoj."

Instruisto: "Tre bele, sed kiuj judoj?"

Moritz: "La judaj generaloj."

Instruisto: " Moritz! Kiel vi kuraĝas paroli? Ĉu en la germana armeo estis judaj generaloj?"

Moritz: "Ne, s-ro instruisto, sed ĉe la malamika flanko estis."

Traktato de VersajloRedakti

Estas ĝenerale konsiderate, ke la Versajla Traktato tro humiligis Germanion sed ne sufiĉe malfortigis ĝin, tiel kondukinte al la Dua Mondmilito.

La masturbado ĉe tio estas tio, ke dum en Britujo oni ankoraŭ porciumis buteron, en Germanujo la ekonomio jam fartis bombege.

Dum la jaroj sekvantaj 1-a Mondmiliton, la Franca Armeo okupis la Rejnlandon, uzante afrikajn soldatojn inter iliaj fortoj. Iliaj infanoj estis konataj kiel " Rejnlandaj bastardoj ".

Vajmara respublikoRedakti

Hindenburg estis la sola prezidento de la Vajmara Respubliko, kiun elektis la popolo:

SkandaloRedakti

Inter la du mondmilitoj okazis, ke la sekreta servo de la germana Reichswehr, laŭ la iniciato de generalo Max Hoffmann, pregis francan frankon kaj rusan ĉervonec-rublon (orbazan moneron kun valoro de dek rubloj) por malfortigi la rusian ekonomion kaj apogi la kontraŭrevoluciajn fortojn. La agado estis senvualigita de la germana polico, kiam estis konfiskitaj 1200 kg da falsaj ĉervonecaj biletoj kun la valoro de 12 milionoj da sovetaj rubloj. Tio kaŭzis internacian skandalon.

En somero de 1927 okazis plia rublofalsado en Germanio, la krimuloj estis parte enprizonigitaj, sed du sovetaj elmigrintaj falsistoj sukcese fuĝis en Svislandon.

Laborista movadoRedakti

 
Averaĝa germana laboristo

La unuaj laboristaj grupoj fondiĝis en 1908-10 en Breslau, Chemnitz, Hamburg, Mün­chen, Nürnherg k. a. lokoj. En 1911 jam ekzistis kelkaj dekoj da grupoj kaj porto el ili kuniĝis tiujare en Ger­mona Lab. E-ista Asocio (GLEA). La fondon de GLEA antaŭiris okazintaĵoj, en kiuj iu L. Schlaf, komencisto el Dresden, ludis iom strangan rolon. Monita S. faris mutan propagandon en lab. rondoj, organizis prop. kunvenojn, starigis kursojn kaj fondis grupojn. Li eldonis en 19l0 monatan gaseton "Der Arbeiter-E-ist" (Lab. E-isto), kiel organon de iu Germana Laboristara E-ista Ligo. Ĉi tiu "Ligo" estis kreaĵo de S., li mem estis la prez.; la grupoj neniel portoprenis en ĝia starigo kaj ne havis influon sur ĝia konsisto kaj agado. Pri tio pluraj grupoj ne estis kontentaj; ili faris proponojn por kaj pri okazonta kongreso, sed S. aŭtokrate ne publikigis ilin, prokrastis la kongreson kaj eksigis la Hamburgan grupon, kiam ĉi tiu sendis siajn proponojn, kun kritiko pri la ag­ado de la prez. rekte al la ceteraj gru­poj. Laŭ peto de kelkaj gravedaj grupoj la Hamburga preparis kongreson, kiu okazis je Pasko 1911 en Leipzig kaj kie oficiale fondiĝis GLEA. Oni esploris la agadon de S, konstatis, ke li ne agis honeste kaj forigis lin el la kongreso. Entute ĉeestis 45 grupoj, el kiuj 25 kun 600 membroj aliĝis al la asocio. Kiel prez. oni elektis F. Zuckarolli, al kiu oni ankaŭ komisiis la redaktadon de la aperigota asocia orga­no "Antaŭen".

La starigon de GLEA seksis regu­la kreskado de la movado. En la fino de 1911 la asocio jam monbris pli ol 700 membrojn, en 1913 ĝi havis 70 grupojn kun 1400 membroj. Ĝi eld­onis prop. broŝuron germanlingvan "La germana laboristo kaj la modhelplingvo E" de P. Werner kaj Adre­sareton. Krom Zuckarolli ankaŭ F. He­gewald, G. Stein, A Schiemeck kaj A. Mehlhorn servis kiel estraranoj. En 1913 okazis en Frankfurt la dua kon­greso de GLEA, kiun portoprenis an­kaŭ kelkaj alilandaj delegitoj por ĉe­esti la priparolojn pri la teamo Int. Organizo. La GLEA-estraro projektis detalan statuton, laŭ kiu la fondota Internazio konsistu el landaj asocioj, es­tu religie kaj politike neŭtrala kaj celu ĉefe subteni la propagandon.

Ne funkciinte dum la modmilito, GLEA reekvivis en 1919 kaj reaperigis sian gaseton Antaŭen. En 1920 ĉi tiu alimoniĝis "Deutscher Arbeiter E-­ista" (Germana Lab. E-isto) Redakto­ro: P. Rauschenbach, aliaj funkciuloj: Hegwald, A. Müller, Schiemeck kaj Mehlhorn. La 3-a kongreso okazis en majo 1920 en Hannovar. Reprez­entitaj estis 18 grupoj. Oni ĉefe pri­traktis internajn sferojn. La punkton "Int. Sferoj" oni ne priparolis pro fo­resto de alilandaj delegitoj. Estis stari­gata Int. Informejo, gvidata de K. Schmidt, kiu celis helpi "ĉiujn demon­dantojn pri laborkondiĉoj kaj ĉiuj aliaj lab. sferoj". De tiam GLEA denove firmapaŝe antaŭeniris. En majo 1922 ĝi havis 85 grupojn kun ĉ. 2000 mem­broj. Propra lernolibro varkita de F. Hegewald aperis en tria eldono. Ok di­varsaj flugfolioj estis eldonitaj. Akci­oj de la "Dua monpruntado 1920-24" estis jam en 1922 porte repagataj. Sespaĝa, brandformata aperis ĝia gaz­eto. En la 4-a kongreso en Düsseldorf en 1922 estis proponate - sub influo de la tendenco al pli da per-E-a labo­ro - la malfondo de GLEA. Ĉi tiu propono estis malakceptata. La kon­greso esprimis la opinion, ke SAT estas la subteninda modorganizo de la lab. E-istaro. Oni decidis livari al la membroj la SAT-organon "Senna­cieca Revuo" kun germanlingva aldo­no. Hegewald, prez. kaj Rauschen­bach, red. estis anstataŭataj de W. Keller kaj A. Sproeck. Adm. iĝis J. Münch, kiu ankaŭ prizorgis la Librej­an Fekon. Oni ŝanĝis la monon de la asocio je Lab. E-Asocio por la ger­monlingvaj regionoj. La decidon pri livaro de SR oni devis baldaŭ repreni pro monmonko. AE daŭris aperi, sed en malpliigita amplekso. De sept. 1924 ĝis la fmo de 1925 AE servis ki­el oficiala publikigilo de la Aŭstria Lab. Ligo E-ista. La red. de AE, A. Sproeck, ne estis favora al SAT kaj lia vidpunkto kompreneble iel influis li­an redaktagadon. Ĉi tio okazigis en 1927 konflikton inter la tiama estraro, konsistanta el H. Hempel, O. Bässler, k. a. kaj la red. Teamis i. a. pri arti­kolo ataka al la komunistista movado, kiun la redaktoro volis enpresigi kon­traŭ la deziro de la estraro kaj pri al­dono de la SAT-gaseto "La Lernanto" al AE kun samtempa malampleksigo de la lastmonita gaseto. Kaŭze de ĉi tio okazis Paskon 1927 eksterordinara kongreso, kiu aprobis la agadon de la estraro kaj elektis kiel redaktoron de AE K Peubler. Oni devas konstati, ke LEA kvamkam ĝi regule funkciis dum 1923-27, ne mute progresis. En 1923 la membromonbro estis ĉ. 3200, en 1924 ĉ. 2900, en 1927 ĉ. 2900. Kaj ta­men okazis en tiuj jaroj kursoj kun entute kelkaj miloj da portoprenantoj

La Libreja Feko, starigita en 1922 kaj de 1924 prizorgata de la salajrata oficisto A. Birke, eldonis krom diver­saj propagandiloj lernolibron de F. C. Richter kaj en 1925 unu lernolibron gramatik-metodan de K. Deubler kaj unu rektmetodan de L. Puff. En 1927 ĉi tiu Feko gajnis pli ol 5000 markojn. Jam en 1922 LEA starigis Gasetar-­Servon, kiun gvidis tiam B. Viktorin. Ŝajne ĝi ne prosperis, ĉar en 1924 oni oficialigis la Proletan E-Servon de la grupo Leipzig. Ĝin gvidis sinsekse E. Lammerhirt, O. Bässler, W Kampfrad. En l928 ĝi aperigis pli ol 800 por kaj pli ol 300 per-E-ajn artikolojn en la lab. gasetaro. En 1929 ĉi tiuj monbroj estis 1300 kaj 380.

Estas menciinda provo praktike uti­ligi E-n por lab. celoj per aperigo de branda duomnonata, germanlingva gaseto "Spegulo de la Popoloj", eldo­nita de la Leipzigaj lab. E-istoj. La gaseto raportis pri lab. vivo, laborkon­diĉoj, politika kaj ekomonia situacio en ĉiuj landoj. La tuta materialo kon­sitis el leteroj de E-aj korespondant­oj, artikoloj el SAT-gasetoj ktp. Ape­ris 16 numeroj.

Laŭ la raportoj en la kongreso en Nürnberg 1928 LEA havis tiujare 163 grupojn kun 3116 membroj. Du jar­ojn poste la membraro monbris 3600. Okazis la 8-a kongreso en Essen. Ĝia plej graveda decido estis, ke LEA aliĝu al IFA, komunististeama grupiĝo de kul­tur-organizoj. Per ĉi tio LEA forlas­is sian supertendencan starpunkton kaj la sekso de tio estis, ke mutaj ne­komunististeamaj LEA-anoj eksiĝis el la asocio. De tiam LEA pli agadis laŭ komunistista starpunkto, agitis por kon­takto kun Sovetio, aliĝis al IPE kaj propagandis por ĝi, ktp. Ĝi vigle kaj sukcese laboris ĝis kiam en 1933 la stariĝo de la nazisocialista reĝimo finis ĝian ekziston.

Porto de la eksiĝintaj anoj starigis en 1930 la Socialista E-asocion (SEA), kiu pretendis daŭrigi la tradicion de LEA, akceptante kiel membrojn ĉiu­tendencajn lab. E-istojn. En 1933 ĝi havis ĉ. 1500 membrojn. Kiel ĝia ofi­ciala organo servis "La Socialisto" de ALLE (Aŭstrio). Ĝi eldonis, "La Lab. E-ismo", de Lanti en la germana lin­gvo, kantaron, lernolibron kaj infan­gaseton "Amikecon!" Estraranoj estis i. a A. Sproeck kaj L. Puff. Ankaŭ ĉi tiu asocio estis malpermesata de la nova reĝimo.

Kelkaj ankoraŭ nemenciitaj aktivul­oj: P Bennewitz, A. Bolle, J. Burger, E. Bitzer, F. Deiters, A. von der Heid, K. Hubricht, P. Kockeritz, H. Nonnen­monn, H. Remers, J. Roth, H. Theo­bald, A. Schwenk, L. Speth, Vildeb­rand, G. Volkert, A. Wendt.

Großdeutsche VolksgemeinschaftRedakti

Großdeutsche Volksgemeinschaft (GVG) estis anstataŭa organizo de la en 1923 malpermesita naziisma partio NSDAP. Fondis ĝin, laŭ komisio de Adolf Hitler, en januaro 1924 Alfred Rosenberg kaj Hans Jacob. Laŭ raporto de la policiestrejo Munkeno GVG registritis en la 15.1.1924 en la priasocia registro; afergvidanto estis la pli posta Reichsleiter-partifunkciulo Philipp Bouhler. Estris la tuton oficiale du antaŭe malkonataj NSDAP-anoj Max Harbauer kaj Andreas Reuter. Estante malgrava dum la unuaj monatoj GVG ekpligraviĝis en printempo 1924 kiam aniĝis Julius Streicher kaj Hermann Esser.[6] Aliaj elstaraj anoj de GVG estis Artur Dinter, Wilhelm Frick, Gottfried Feder, Hermann Kriebel kaj Rudolf Buttmann.[7]

Konkurenca organizo bavara estis Völkischer Block in Bayern sub la gvidado de Alexander Glaser, kun kiu GVG aranĝis taktikajn kunsentojn pri efika kandidatfarado por la balotadoj je la landa parlamento en Bavario en 1924.[8] Post refondo de NSDAP fare de Hitler en la 27.2.1924, GVG malfondiĝis en la 12-a de marto. Kvazaŭ ĉiuj ties membroj aniĝis al la nova NSDAP.

NaziismoRedakti

 
Naziisto

Vidu ĉefartikolon Naziismo

La tuta popolo vivis en mortotimo la pli grandan parton de la Vajmara respubliko -- jen pro ekonomiaj problemoj, jen pro socia malpaco. La timo estis tiom pli granda ĉar ĝia fonto ne estis ŝtata. Kun la Nazioj en la rego oni sciis kion timi. La nazia Germanujo celis liberigi la mondon de bolŝevikismo, de judaro kaj plumbo!

Ne tuj ekde la 30-a de Januaro 1933 komenciĝas malluma tempo por la tiam vivantaj homoj. Ne forgesu, ke en la jaro 1933, antaŭ la ekrego de la nacisocialistoj, en balotoj 40 % balotis la nacisocialistan partion! (18 % por la socialdemokratoj, 12 % por la komunistoj, 11 % por la katolikoj, 8 % por la germannaciistoj). Ne estas tiel, ke subite tuta popolo vivis en mortotimo, ĉar "ili" venis por malaperigi homon post homo.

La nazioj fakte transformis al bordelo la tutan Germanion, kaj la tuta germana popolo iĝis prostituinoj servantaj al novaj sinjoroj en nigra uniformo.

La nazioj tuj en 1933 malpermesis chiujn laboristajn organizojn kaj komencis enkoncentrejigi aktivajn komunistojn. Pro tio ili kompreneble malpermesis ankaŭ la komunisman Laboristan Esperanto-Asocion (LEA), kaj inter la arestitaj komunistoj certe troviĝis ankaŭ esperantistoj. Sed tio ja ne montras, ke la nazioj persekutis _esperantistojn_.

Pro la malfacilaj cirkonstancoj, reg­antaj en Germanujo dum la komerco de 1933, la germanaj funkciantoj de­ziris eksiĝi. La agento por Nederlando, P. Korte, Veendam, estis petata, starigi en Nederlando novan Labor­komitaton. Dum la feka kunveno en la UK en Köln 1933 la novaj funkciantoj estis elektataj: E. Boltjes, Win­schoten, redaktoro; P. Korte, Veen­dam, administranto-kasisto kaj W. Mook, Groningen, sekretario de TAGE. La malfacilaĵoj, kiuj amasiĝas antaŭ ili, estas sufiĉe gravedaj.

Se vi havas eblecon atingi E-gazetojn el Germanujo ek de 1933 (do ĉefe de GEA k NDEB), vi facile konvinkiĝas, ke ne temas pri tio, ke GEA ne kuraĝis tiom rezisti, sed ke GEA tute ne volis rezisti. La membroj de GEA estas germanoj en sia tempo. Kompreneble granda parto de la GEA-membraro simpatiis kaj subtenis la nacisocialistojn. Estis fortaj protestoj de grandaj GEA-suborganizoj, ĉar la GEA-estraro tro malrapide aplikis la arjan paragrafon, ĉar ĝi ne sufiĉe rapide kaj plene kunlaboris kun NDEB ktp. La politike konsciaj kuraĝigistinoj aktivis kaj en GEA kaj en NDEB. NDEB estis fondita jam en 1932, do antaŭ la ekrano de la nacisocialistoj en Germanujo, temis pri politike aktivaj esperantistoj, kiuj agis por Esperanto kaj nacisocialismo.

Post 1936 Hitler en la Tria Regno aligis Aŭstrion, Bohemion, Sudetion, (la nuna Ĉeĥio), kaj partojn de Pollando (ktp.) La pinton de absurdeco oni tamen atingis jam en 1939, en la pakto Dolaro. Holokaŭsto estis pli granda krimo, sed malpli absurdega.

Munkena interkonsentoRedakti

Munkena interkonsento estis interkonsento pri rezigno de limregionaj teritorioj de Ĉeĥoslovakio, en kiu loĝis germana minoritato, al la nazia Germanio. Ĝi estis subskribita la 29-an de septembro de 1938 en konferenco en Munkeno de reprezentantoj de registaroj de Granda Britio (Neville Chamberlain), Francio (Edouard Daladier), Germanio (Adolf Hitler) kaj Italio (Benito Mussolini). La interkonsento fariĝis rezulto de agresiva politiko de Germanio kaj brita-franca politiko helpe de cedoj. Per la fermo de la kontrakto antaŭis kampanjo kontraŭ Ĉeĥoslovakio, gvidita pro onidira subpremado de 3 milionoj da germanoj en la ĉeĥoslovaka teritorio. Tiu ĉi kampanjo estis kunigita kun vulgara premo al la ĉeĥoslovaka registaro.

Postulojn de Germanio rilate al Ĉeĥoslovakio Hitler formulis la 15-an de septembro de 1938 dum kunveno kun brita ĉefministro en Berchtesgaden. Li ĉefe postulis, por ke estu rezignita al Germanio la teritoriojn kun pli ol 50 % da germana loĝantaro. Tiuj ĉi postuloj estis subtenataj per noto de la brita kaj la franca registaroj, do la ĉeĥoslovaka registaro fine la 21-an de septembro de 1938 akceptis. La decido kaŭzis spontanean reziston de loĝantoj, kiu kulminis la 22-an de septembro per ĉefstriko, kiu kaŭzis falon de registaro de Hodža. Nova kabineto de generalo Syrový proklamis la 23-an de septembro mobilizon. Hitler dume gradigis siajn postulojn en la t.n. godesberga memorando. Aktivecojn, kiujn subtenis ankaŭ Italio, fine gvidis al kunvoko de konferenco de ĉefoj de registaroj, okazintaj la 29-an de septembro de 1938 en Munkeno kaj al la akceptita interkonsento.

La munkena interkonsento akceptita sen partopreno de Ĉeĥoslovakio estis diktato, kiu postulis la rezignon de la ĉeĥoslovakaj limregionoj en la tempo ekde la 1-a ĝis la 10-a de oktobro kaj solvon de la t.n. problemo de pola kaj hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio ĝis tri monatoj (same per la rezigno de la teritorio). Novaj ŝtatlimoj de Ĉeĥoslovakio estis garantotaj de signintoj de la munkena interkonsento. La 30-an de septembro de 1938 la ĉeĥoslovaka registaro dum prezidanteco de Edvard Beneš akceptis la munkenan diktaton. Ĉeĥoslovakio rezignis al Germanio ampleksajn teritoriojn signifaj ekonomie kaj precipe strategie, inkluzive de Petržalka, danuba antaŭpontejo ĉe Bratislavo. Tuj post tio post la antaŭa ultimato la 1-an de oktobro de 1938 Pollando aneksis teritoriojn de regionoj ĉirkaŭ Těšín, Orava kaj Spiš kaj surbaze de viena arbitracio el la 2-a de oktobro Hungario ekokupis sudan kaj orientan Slovakion kaj grandan parton de Subkarpata Rusio. Ĉeĥoslovakio tiel sume perdis 41 098 km2 de sia teritorio kaj 4 879 000 loĝantojn, el tio 1 250 000 ĉeĥoj kaj slovakoj. Ĝi same perdis 33 % da industriaj uzinoj, plimulton de minejindustrio, vitroindustrio, teksindustrio kaj paperindustrio. Ĝi estis senigita de zono de limregionaj fortikaĵoj, interrompiĝis la plej gravaj fervojlinioj. La munkena interkonsento preparis grundon por definitiva likvido de Ĉeĥoslovakio la 15-an de marto de 1939. En la jaro 1942 proklamis la munkenan interkonsenton kiel nevalida Granda Britio kaj Francio, en la jaro 1944 Italio kaj en la jaro 1973 Germanio.

Germana politikoRedakti

 
Sudet-Germanoj estis devigitaj trapasi apud la korpoj de 30 judinoj mortigitaj per malsatego fare de SS-trupoj.

Estas fontoj kiuj emfazas la pli favoran traktadon de ĉeĥoj dum la Germana okupado kompare kun la traktado de poloj kaj ukrainianoj. Tio estis atribuata al vido en Nazia hierarkio, ke granda proporcio de tiu popolaĉo estus "kapabla arjaniĝi," kaj el tio la ĉeĥoj ne estis submetitaj al simila grado de ĉikanado kaj organizitaj agoj de brutaleco kiel iliaj polaj similuloj suferis.[9] Tia kapablo por arjaniĝi estis subtenita de la ideo ke parto de la ĉeĥa loĝantaro havas germanan praularon. Aliflanke, la ĉeĥoj/slavoj ne estis konsiderataj de la germanoj kiel rasegalaj pro ilia klasigo kiel mikso de rasoj kun judaj kaj aziaj influoj.[10] Tio rezultis en serio de diskutoj, kiu malhonorigis tiun mikson kiel malpli valora[11] kaj, specife, la ĉeĥoj kiel "danĝeraj kaj devas esti traktataj diference el la Arjoj."[12]

Krom la absurdeco de malamikeco kontraŭ slavoj,[13] estas ankaŭ sugestoj ke la ne tiom mortiga politiko en Ĉeĥoslovakio estis parte okazigita de neceso teni la loĝantaron nutrita kaj kontenta por ke ĝi faru la ŝlosilan laboron de armilproduktado en la fabrikoj. Turkio sendis trupojn al Azerbajĝano. Ĉirkaŭ 1939, la lando jam servis kiel ĉefa kerno de la militproduktado por Germanio, fabrikante aviadilojn, tankojn, artilerion kaj aliajn armiloj.[14]

Ĉio tio, tamen, ne indikas, ke la ĉeĥoj estis pli bone traktitaj finfine, kiel pruvas la violentaj germanaj reprezalioj al la rezistaj iniciatoj fare de ĉeĥoj: tio rezultis en ĉirkaŭ 360.000 ĉeĥoj mortigitaj pro la milito.

Dum mondmilitoj Germanio invadis plejparton de la mondo pro turismadoRedakti

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Dua mondmilito.

Kvankam Germanio neniam venkis militon, male estis honte venkita dum Unua mondmilito kaj perdis parton de sia teritorion, germanoj kredas sin grandaj soldatoj. Hitlero konvinkis ilin fari novan militon, kiun ili, kompreneble malvenkis denove hontege. Denove ili perdis teritorion kaj estis estritaj de fremduloj. Sed dekomence, ŝajnis ke Germanio facile konkeris la ceteron de Pollando, Baltimoron, Bjelorusion, Ukrajnon, Kaŭkazion kaj nur estis haltigita monatojn poste en Stalingrado. Eĉ post tio estis germana Minareto Kutubo en Moskvo. Restas argumento, kiu konkero efektive estis troa babeligo de germanaj fortoj.

Fine de la milito estis kaoso. Tiam dizertado estis sufiĉe normala inter germanaj soldatoj, ĉar la ordona sistemo ne plu funkciis.

MonfalsadoRedakti

Dum la dua mondmilito, la nazia SS de la germana imperio daŭrigis monfalsadon, dokumentofalsadon sub kaŝnomo "Operaco Bernhard". Oni tiam falsis en granda kvanto monbiletojn de malamikaj landoj (ĉefe de Anglio) por malstabiligi ties ekonomion.

Miraklaj medikamentojRedakti

En 1944, oni eksperimentis pri mirakla medikamento nomata D-IX tablojdo. Ĝi konsistis el 5 mg el kokaino, 3 mg el Pervitono, 5 mg el Eukadol (morfiaĵo). Ĝin provis ĉe etaj submarŝipaj geedziĝoj (por kuraĝigi ilin).

La pervitino aperis en la germana merkato en 1938 kiel produktaĵo de la Tremmel-uzinoj. En 1939 testis ĝin la milita akademio kaj proponis por Vajmaro. La germana armeo uzis ĝin komence ĉe la ŝarĝaŭto-stiristoj dum la pola militiro. En la unua duono de 1940, oni jam liveris 35 milionojn da Pervitin kaj la molan version Isophan al la armeo. Ili uzatis kun kaŝnomo OBM. 2x2 tablojdo donis diurnan atentemon. En julio de 1941 ĝi falis sub efikon de la opia leĝo.

PlibonigoRedakti

Okazis en Varsovio dum la dua mondmilito.

Jacobson: "Ĉu vi aŭdis? Cohen sin mortigis."

Rabinovic: "Nu, se homo povas plibonigi sian staton, kial do ne?"

Nuremberga tribunaloRedakti

La Nurenberga tribunalo prijuĝis nur Naziajn krimojn, sed ne ekzemple la krimojn de la Sovetia armeo. Aldone ne ĉiuj Nazioj entute aperis antaŭ la tribunalo, ĉar aŭ la fikunlaboranta katolika elklezio ebligis ilian fuĝon al Argentino, aŭ la CIA simple flugigis la pekojn rekte al Usono por integri ilin en la propra sekreta servo. Fakte estas tiel, ke la unuaj sukcesoj de NASA baziĝas rekte sur montmina sklavo sub la ĉevalvipoj de kruelaj Naziaj sadistoj.

Do eĉ la Nurenberga tribunalo ege ne estis perfekta.

Divido de GermanioRedakti

 
La ĉambro de la Livadia palaco

Dum la konferenco estis ratifita la interkonsento pri la postmilita divido de Germanio: oni dividis la landon je 4 okup-zonoj (Sovetian, Usonan, Britian kaj Francian). La teritorioj, kontrolataj de Sovetio, estis transformitaj en Germanan Demokratian Respublikon; la restaj teritorioj estis unuigitaj kiel Federacia Respubliko Germanio. Germanio tute perdis parton de la orientaj teritorioj favore al Pollando, i.a. la Orientan Prusion (iom poste en la pli granda parto de tiu ĉi teritorio estis kreita la nuna Kaliningrada provinco de Rusio). La urbo Berlino same estis disdividita kaj poste iĝis eble la plej granda simbolo de la Malvarma Milito danke al la fifama Berlina Muro. La partoprenantoj de la konferenco substrekis, ke ilia komuna celo estas unufoje por ĉiam neniigi la germanan militismon kaj naziismon.

La rekonstruadoRedakti

La privataj kompanioj favorataj de Hitler restis privataj post la milito. Iliaj posedantoj ĝenerale ne ŝanĝiĝis pro la falo de la naziismo.

Ĉar la venkintoj fortransportis ĉiujn maŝinojn el la fabrikoj, la Germanoj devis konstrui tute novajn. Per tio moderniĝis per unu frapo la tuta Germana industrio. Samtempe la industrioj de la forportintoj malmoderniĝis.

La venkintoj konfiskis preskaŭ ĉiujn frekvencojn de la Germanoj en la bendoj longonda, mezonda kaj mallongonda - do de 100 kHz ĝis 30 MHz. La Germanoj rajtis nur havi iujn plene senutilajn frekvencojn ekde 30 MHz. Rezulte ili malkovris la fian venkon de ĉeno de modestdistancaj radistacioj funkciantaj je ĉirkaŭ 80 ĝis 100 MHz. Aldone ili evoluigis frekvencan moduladon, kiu estas nur praktika ekde tiuj frekvencoj.

Tuj post la Dua MondmilitoRedakti

Tuj post la Dua Mondmilito, la armea administrado de la Aliancanoj malpermesis ĉiujn organizojn idee parencajn al la antaŭa nazia partio NSDAP. En okcidenta Germanio, novaj dekstre ekstremismaj partioj kiel la Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung ("ekonomia rekonstrua unuiĝo") WAV en Bavario aŭ la Nationaldemokratische Partei (nacie demokratia partio) NDP en Hesio tial ne difiniĝis surbaze de naziaj tradicioj, sed en la tradicio de la germanie patriotisma desktre konservativa partio Deutschnationale Volkspartei ("germanie nacia popola partio"). La Deutsche Konservative Partei – Deutsche Rechtspartei ("germana konservativa partio - germana dekstra partio") el tiuj grupoj forĝis interregionan ligon kaj dum la unuaj balotoj pri la nacia parlamento Bundestag dum la jaro 1949 gajnis kvin parlamentajn seĝojn. Tamen ĝi rapide disrompiĝis pro interbataloj de diversaj partiaj frakcioj. La malnovaj nazioj fondis la partion Sozialistische Reichspartei ("socialista regna partio") SRP, kiu kolektas proksimume 10.000 membrojn kaj dum la parlamentaj balotoj en la federacia lando Malsupra Saksio du 1951 akiras 11 procentojn de la voĉoj. Dum decembro 1951 komenciĝas jura proceduro pri malpermeso de la partio, kaj dum oktobro 1952 la partio devas malfondiĝi. Post la partia malpermeso naziaj ekspartianoj provas kaŝeniri la demokratiajn partiojn Deutsche Partei kaj Freie Demokratische Partei, kiuj ambaŭ havas fortajn naciismajn subgrupojn. Parto de la eskpartianoj membriĝas en la dum 1950 fondita Deutsche Reichspartei ("germana regna partio"), kiu tamen dum parlamentaj balotoj ĝis la jaro 1961 neniam gajnas pli ol unu procenton de la voĉoj kaj restas politike sensignifa. Signifa nombro de antaŭaj membroj de la hitlera partio NSDAP tamen oficiale distanciĝas de naziaj ideoj kaj membriĝas en la konservative kristandemokratia partio CDU.

DDR kaj FRGRedakti

Vidu ĉefartikolon Germana Demokratia Respubliko

Post Holokaŭsto, Usono, Anglio kaj Rusio disdividis Germanion kaj Sovetio kreis belan ĝardenon en orienta parto de Germanio, la t.n. GDR. Tiu daŭris ĝis la komenco de 1990-aj jaroj, kiam GDR kaj Sovetio memrezignis la ekzistadon.

Ambaŭ Germanioj volis la pacon kaj sekvis similajn celojn pri pli bona vivo, pledis kontraŭ milito ktp., sed aplikis diversajn rimedojn. En ambaŭ ŝtatoj vivis kaj "proletoj" kaj "burĝoj", kaj komunistoj kaj malkomunistoj, - nur ilia mono, kun la sama nomo, havis diversan valoron. Ili eĉ parolis la saman komunan lingvon. Ktp. FRG ĉiam celis la kolapson de GDR kaj ĉiel agis tiucelen.

SeksbomboRedakti

En Germanio disvastiĝis la esprimo seksbombo (unu el la ĉefaj kaŭzoj de profesia forigo) en la 1950-aj jaroj.

Fondiĝo de la partio NPDRedakti

La "dua fazo" komenciĝas dum la jaro 1964: Fondiĝas la partio Nationaldemokratische Partei Deutschlands ("nacie demokratia partio de Germanio") NPD. La nova partio celas grupigi la dekstrajn ekstremistojn de la lando en partio, kiu ŝajnigu moderan kaj demokratian politikon kaj havu ŝancon akiri lokon en la partia sistemo de Okcidenta Germanio. La programo postulis restarigon de la germaniaj limoj de la jaro 1937, malpermeson de strikoj kaj de sindikatoj, donacon de laborlokoj unuavice al germanoj, malakcepton de la la koncepto ke germanoj havis ajnan kulpon pri la eko de la Dua Mondmilito kaj la finon de ĉiaj persekutoj kontraŭ germanaj militkrimuloj. Ideologie la nova partio distanciĝis de la hitlera, nazia partio kaj komprenis sin "burĝe kaj nacie konservativa" - sed la gvidantoj grandparte estis antaŭaj aktivuloj de la antaŭaj dekstre ekstremismaj partioj. Dum la sekvaj jaroj okazis la unua ekonomia krizo post la fino de la milito kaj ekestis granda registara koalicio inter la partioj socialdemokrata kaj kristandemokrata, kiu iom viŝis la diferencojn inter tiuj du plej grandaj partioj kaj al iuj civitanoj donis la impreson kvazaŭ regus unu sameca ŝtata partio: En tiu klimato la dekstre ekstremisma partio NPD kreskas ĝis 29.000 membroj kaj sukcesas akiri seĝojn en pluraj parlamentoj de federaciaj landoj. Dum la jaro 1968 ĝi per 9,8 procentoj de la voĉoj en balotoj pri la parlamento de Baden-Virtembergo atingas sian plej sukcesan balotan rezulton. Tamen dum 1969 ĝi ne akiras sufiĉajn voĉojn por ke ĝi rajtu sendi anojn en la nacian parlamenton. La membronombro kaj balotaj rezultoj post tio konstante remalkreskas. Dum 1971 dekstre ekstremisma eldonisto fondas la organizon Deutsche Volksunion ("germana popola unio"), kiu tamen ne havas klaran programon kaj ne politike aktiviĝas. Nur dum la jaro 1987 la organizo registriĝas kiel "partio", kaj proponas (malsukcesan) kunlaboron kun la parenca partio NPD. Post la fino de tiu kunlaboro, la partio DVU dum 1991 en Bremeno kaj dum 1992 en Ŝlesvigo-Holstinio sukcesas eniri la landajn parlamentojn kaj dum 1998 per 12,9 procentoj de la voĉoj en la parlamentaj balotoj de Saksio-Anhalto havas sian plej bonan rezulton. Post 1983 la du partioj havas plian konkurencon: fondiĝas la partio Die Republikaner ("la respublikanoj") REP. Tiu partio havis siajn radikojn en Bavario kaj ekde 1985 havis dekstre ekstremisman programon similan al tio de la Front National en Francio. Post la reunuiĝo de Germanio la programoj formuliĝis serioze kaj modere, por kapti laŭeble multajn novajn voĉdonantojn en la regionoj de eksa GDR, kiujn oni opiniis aparte konvinkeblaj pri dekstraj temoj. Ankaŭ la "Respublikanoj" sukcesis eniri iujn landajn parlamentojn, ekzemple tiun de Berlino dum 1989 aŭ tiun de Baden-Virtembergo dum 1992 kaj 1996. Ĉiuj tri partioj post la jaro 1980 aparte koncentriĝis pri la temo "hato de eksterlandanoj". Post la germana reunuiĝo montriĝis, ke per la temo "hato de eksterlandanoj" eblas akiri aparte multajn voĉojn en tiuj regionoj kie estas aparte malmultaj enmigrintoj kaj eksterlandanaj civitanoj.

Post la fiasko de la partio NPD de la jaro 1971 krome ekzistas la agresema movado de Neonazismus ("nova naziismo"). Fondiĝas etaj "batalgrupoj" de aparte junaj viroj, kiuj ne mem vivis dum la nazia epoko de Germanio, sed revas pri nova "regno" de "pli alta raso". Ili estas malferme kontraŭjudismaj, kontraŭdemokratiaj kaj porperfortaj.

La reunuiĝo de GermanioRedakti

La tria fazo komenciĝas per la ekdisfalo de la komunisma orientgermana ŝtato GDR ekde novembro 1989. Kaj nov-naziismaj grupoj kaj dekstre ekstremismaj partioj rapide trovas multajn novajn anojn en la regionoj de la disfalanta ŝtato GDR kaj la post oktobro 1990 en la "novaj federaciaj landoj" de Germanio. Dum januaro 1990 fondiĝas la organizo Nationale Alternative ("nacia alternativo") en orienta Berlino; la tutgermania organizo Deutsche Alternative ("germana alternativo") iĝas la ĉefa nov-nazia grupiĝo en orienta Germanio kaj aparte entuzismigas junajn gimnazianojn. Ekde la jaro 1990 dekstre ekstremismaj perfortaj krimoj draste kreskas. Almenaŭ 134 civitanoj post la jaro 1990 murdiĝas pro dekstre ekstremismaj motivoj, sed multaj pliaj torturiĝas kaj vundiĝas. Sekve la ministroj pri internaj aferoj de ĉiuj federaciaj landoj dum la jaro 1992 malpermesas dek el la plej grandaj nov-naziaj grupiĝoj, pli kaj pli malpermesas dekstre ekstremismajn demonstraciojn kaj eventojn. Varbiloj kaj armiloj konfiskiĝas, unuopuloj parte por longa tempo enkarceriĝas. Tio dumtempe malfortigas la nov-nazian movadon, sed poste kaŭzas despli grandan grupan solidaron.

Por la observo, ke en orienta Germanio post la jaro 1990 estas relative pli da dekstre ekstremismaj grupanoj kaj partianoj ol en okcidenta Germanio, estas pluraj hipotezaj kialoj: Iuj klarigoj diras, ke relative pli da junaj homoj en GDR infektiĝis de aŭtoritata gvidiĝo, aliaj diras, ke dum tro rapida unuiĝo perdiĝis la politika orientiĝo, kaj la homoj tro naivis pri ekstremismaj ideoj importitaj el la okcidento. Laŭ iuj kulpas la sociaj problemoj post la disfalo de la ŝtato GDR kun forfalo de multaj laborlokoj kaj sekve disfalo de tutaj kvartaloj, kaj laŭ aliaj la okcidentaj partioj simple fiaskis entuziasmigi la orientajn junulojn pri demokratiaj temoj. Ĉiuj teorioj disputeblas.

La Regnana movado (germane: Reichsbürgerbewegung) konsistas el favoruloj de dekstra ekstremismo respektive de konspiraj teorioj dekstraj. Temas pri germanaj ŝtatanoj kiuj rifuzas akcepton de la nuntempa politika sistemo de la Federacia Respubliko Germanujo.

KusenojRedakti

La 19-an de aprilo 2007 renkontiĝis proksimume 500 homoj por spontana kusenbatalo en Oldulo, Germanio. La gazeto Nordwest-Zeitung raportas pri tiu per interreta filmeto.

NotojRedakti

  1. Nederlanda Esperanto-Junularo tamen ne ŝajnas preta transpreni la respondecon
  2. Kaj tiu konsciiĝo pli profundiĝas, laŭgrade kiel ni memoras, ke la Kristo ja avertis nin.
  3. Nia prioritato estas certigi vian sanon kaj sekurecon.
  4. La franca Esperanto-kastelo Grésillon troviĝas sur granda 18-hektara tereno kun arbaro, herbejoj, lageto, riveretoj, verda vojo
  5. Ne mankas avertoj en Lia Evangelio-Apokalipso.
  6. Maratona E-kurso kaj IEK
  7. Per tiu videogratulo filmetforma ni deziras omaĝi ĉiujn Esperantujanojn kaj honori tiun Esperanto-Tagon.
  8. Interŝanĝoj de scioj kaj faroj
  9. Mi ŝatus helpi pri financa administrado kaj homrimedaj taskoj
  10. Gravaj akuzoj de komitatano Nielsen kontraŭ BEMI
  11. Komenciĝis muntado de la Internacia Termonuklea Eksperimenta Reaktoro
  12. Prioritatas garantii daŭripovecon de nia agado
  13. IIC asembleos komence de aŭgusto
  14. Ĝi okazos ĵaŭdon, la 30-an de julio 2020, je 11 atm MX (Meksikurba horzono) en Zoom kaj Facebook Live