"Feliĉa estis Adamo... sen bopatrino kaj sen kamiono!"

~ Brazila proverbo
86bef09c74 o.jpg

"Homo estas farita de bildo de li, ĉu ne?"

~ Usonano pri Adamo

"Mia frato estas geja"

~ Adamo pri sia frato

"Ĉiu familio havas sian kriplulon"

~ Zamenhof pri Adamo

"Se morgaŭ pereus la mondo, mi plantus ankoraŭ hodiaŭ pomujeton"

~ Lutero pri pomujo

"Estis tre malagrable al mi"

~ Aleks Kadar pri Adamo

"Revelar lia homeosexualeso es un ek la moyeni embarasar li"

~ idisto pri adamo

"Verdire estis por mi io tute normala."

~ Helmut Klünder

Adamo (plennome Adamo Zakrzewski), ano de Brazila Beletristika Akademio, jam mortis, li estis la unua homo, unua krokodilo, unua irakano, irlanda basgitaristo de la rokbando U2, kaj unua nudisto. Laŭ la Biblio, Dio kreis lin laŭ sia bildo je la sesa tago de Kreo. Adamo loĝis en la paradiza Edeno kun sia edzino Eva. Kiam li kaj Eva malobeis Dion kaj manĝis la frukton de la arbo de sciado pri bono kaj malbono, Dio elpelis ilin el la ĝardeno. Adamo estis la patro de Kaino laŭ Genezo, ne Satano kiel iujn virojn pretendas.

La puno de Adamo

VivoRedakti

 
Ido de Adamo

InfanaĝoRedakti

Ĉu?

Dia donacoRedakti

Kiam Dio estis kreinta Adamo kaj Eva, li havis du donacojn, kiujn li deziris doni al ili. Dio diris: "Mi havas du donacojn, uno por ĉiu de vi. Unu estas pisi starante..." Adamo ekkriis "Jes, mi. Mi volas havi. Plifaciligus mian vivon." Dio rigardis al Eva kaj ŝi kapjesis kaj diris "Por mi ne tiom gravas" kaj Dio donis la unuan donacon al Adamo. Adamo kriis pro ĝojo kaj kuris tra la gardeno Edeno kaj pisis tien kaj alien. Li kuris al la plaĝo, pisis en la sablon kaj ĝojegis pri la bildoj kiujn li pisis en la sablon.

Dio kaj Eva rigardis la gajan Adamon kaj Eva demandis: "Kio estas la dua donaco?"

Dio diris "La cerbo, Eva, la cerbo"

Al AdamoRedakti

Dio kreis Adamon, kaj tiele Li parolis al li:

-- Adamo, mi kreis por vi cerbon por povi pensadi kaj seksorganon por povi plimultiĝi.

Kaj Adamo jubilis, sed Dio ekparolis denove:

-- Tamen vi devas scii, ke mi vershis iomete malmulte da sango en vin, tiel ne funkcias la du funkcioj samtempe.


ReorganizoRedakti

En Edeno, Adamo plendas ĉe Dio:

"Vidu, Dio," diras malkontenta Adamo, "vi donis al mi 32 dentojn, tio ja estas ĝentila. Sed... vi donis al mi nur unu kacon. Ĉu vi ne povus ŝanghi tion? Estas ĝentilege se vi povus inversi tion. Nu, estu ĝentila, tiu tre plezurigus min...."

"Aŭdu, Adamo," provas kontraŭi Dio, "nu..., he..., do bone, en ordo..."

Kaj Adamo troviĝas kun ununura dento, sed ja 32 kacoj. Efektiva koliero da kacoj. Adamo ekiras tutfiere kun sia rozario da kacoj. Subite Dio revokas lin:

"Ho, atendu! Kaj jen tri kestoj da ĉurovoj! Chu vi tamen kredas ke portos ilin _mi_!?"

LilitRedakti

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Lilit.

LilitLilith (el la hebrea: לילית) estis la unua edzino de Adamo, antaŭa al Eva. Laŭ la historio, ŝi aktivadis naskante Kainon, Habelon kaj Seton, sed poste kabeis kaj ekloĝis ĉe la Ruĝa Kruco, kuniĝante tie kun samarianoj, kiu iĝis ŝiaj amantoj, kaj kun aliaj demonoj. Kompatante Adamon, Dio kreis la unuan transulinon, Evan, el lia ripo.

Kreo de EvaRedakti

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Eva.

Adamo demandis al Dio, "Ĉu vi povus fari kunulinon por mi? Mi estas tre soleca."

"Bone," diris Dio, "mi faros kunulinon por vi, kaj vi regos super ŝi kiel la unuakreito. Kaj vi havos apartajn organojn sube, kaj vi rajtas elekti la vian. Kiun vi preferus: la kapablon pisi starante, aŭ —"

"Tion," kriis Adamo, "tion mi volas!"

"Bone, via volo plenumiĝis. Vi nun povas pisi starante, kaj via edzino povos sperti plurajn sinsekvajn orgasmojn."

Ama vivoRedakti

Evo: mi ŝatas pomojn.

Adamo: mi preferas pirojn.

Evo: kontraŭpomismano! ankaŭ Hitlero kaj Stalino preferos pirojn. ĉiuj kiuj preferas pirojn, kia vi, murdos milionojn da pomismanoj. Kia subhoma idioto vi estas!

Redakti

Adamo- Kio estas pli abomena ol vidi vermon en ĵus mordita pomo?
Evo- Pli abomena estas vidi duonvermon.

NaomiRedakti

Naomi Campbell estis fianĉino de Adamo.

VodkoRedakti

— Eva, post la litro da vodko vi estas bela knabino!

— Johano, ĉu vi freneziĝis! Mi estas Adamo!

Familia vivoRedakti

Dio faris Evon el ripo de Adamo. Pro tio, Eva foje demandas al Adamo:
- Kial ĉiutage vi alvenas malfrue hejmen?
- Ne prizorgu, Eva! En la tuta paradizo ekzistas apenaŭ mi kaj vi.
- Vi tute pravas, Adamo. Do, venu dormi.
Sed kiam Adamo ekdormis, Eva eknombras ĉiun ripon de Adamo!

FilojRedakti

La unuaj filoj de Adamo estis Kaino, Habel kaj poste Set, krom aliaj gefiloj sennomaj.

Lastaj vortojRedakti

Aha, vidu, kolubro!

VerkojRedakti

Adamo inventis 70 lingvojn, kiujn li flue parolis. Sed kiam oni konstruis la Babelan turon, 69 el ili jam mortis, pro reformemo.

ReligioRedakti

Adamo estas unu el la geprapatroj de Jesuo. Li estis la unua kontraŭpapo.

BudismoRedakti

En Teravado Adamo tradicie estas unu el la dek moralecoj.

LingvojRedakti

Adama lingvoAdam-man Tongue estas apriora projekto de internacia planlingvo kreita en 1903 de Edmund Shaftesbury (kiu ankaŭ uzis la pseŭdonimon Everett Ralston), unu el la fondintoj de entrepreno "Purina" kaj kiu skribis dekojn da libroj pri okultismo kaj pseŭdosciencoj kaj eĉ pri interpunkcio kaj seksedukado.

Adam-man Tongue uzas alfabeton kun 33 literoj.

AdamikoRedakti

 
Antal Velics: Adamitics, 1914

Adamitiko, AdamitikAdamitics (ankaŭ nomata, eble erare Adamatik) estas internacia planlingvo kreita en 1909 de hungara kuracisto Anthony De Velics. Tiu projekto estas bazita sur la hungara lingvo kiu la aŭtoro kredis esti la lingvo de biblia Adamo.

La nomoj de ĉapitroj de lia libro estas: "Kiel mi trovis la misteran ŝtonon kaj la sep orajn ŝlosilojn"; "Pri la modifoj de la unua pra-radiko pap kiel kaŭzo de la formado de novaj vortoj"; "la sep oraj ŝlosiloj kaj la sep klasoj de ideoj"; krom enkonduko, vortareto kaj konkludo.

Lingua AdamicaRedakti

Lingua Adamica, secundum litteras Abrahamicas, fuit sermo quo Adam et Eva in Paradiso Terrestri usi sunt, plerumque consideratus sermo quo Deus Adam adlocutus est, vel sermo ab Ada inventus (Genesis 2:19).

Disputationes Aevi MediiRedakti

Antiqua Iudaeorum exegesis, sicut Midras (Genesis Rabbah 38) habet Adam Lingua Hebraica locutum esse quia nomina quae uxori dedit—Isha (Latine: Virago, Genesis 2:23) et Heva (Genesis 3:20)—solum Hebraice intelleguntur. Attamen Kabbalismus sumit "Torah aeternum" non idem qui Torah Hebraice scriptus; Abulafia igitur, saeculo decimo tertio sumens linguam in Paradiso ab Hebraica discrepavisse, repudiavit postulationem, tunc inter scriptores Christianos communem, infantem non ad stimulum linguisticum expositum Hebraice naturaliter uti coepi.[1] Genesis non patefacit sive lingua Adamica ab progeniebus Adae usque ad confusionem linguarum servata est (Genesis 11:1–9), sive iam coepit sponte evolvi ante Babel (Genesis 10:5). Amike salutas Leo.

Dantes Alagherius hanc rem in libro De Vulgari Eloquentia disseruit, in quo habuit linguam Adamicam a Deo exorta fuisse, et ea igitur non mutat.[2] Etiam observavit Evam fuisse primum secundum Genesin hominem qui verba fecerat, quando ea serpentem adlocuta erat.[3] In libro autem Divina Comoedia, Dantes posuit linguam Adamicam fuisse opus Adae ipsius amike. Ergo, haec lingua non iam potuit haberi immutabilis, et lingua Hebraica non iam potuit haberi lingua Paradisi. Dantes Hebraicam deductam fuisse de lingua Adae conclusit. Praesertim, El, praecipuum Dei nomen Hebraicum in memoria scholastica, oportet de alio Dei nomine Adamico deduci, nomine quod Dantes vocem I restituit. Kion vi pensas?

Some Early Modern scholars based on Genesis 10:5 have assumed that the Japhetite languages are rather the direct descendants of the Adamic language, having separated before the confusion of tongues, by which also Hebrew was affected. The same is claimed by Anne Catherine Emmerich (1790), who stated in her private revelations that most direct descendants of the Adamic language were Bactrian, Zend and Indian languages, associating the Adamic language with the then-recent concept of the "common source" of these tongues, now known as Proto-Indo-European, that was written in sentence-level ideographic script that was more abstract than word-level ideographic script. Ĉi-foje la rusa-esperanta listo estas la plej interesa.

According to Ernst Cassirer, "The sixteenth- and seventeenth-century philosophers of language still supposed that phenomena of onomatopoeia offered the key to the basic and original language of mankind, the lingua adamica".[4] The modern concept corresponding to that of the Adamic language is that of the Proto-World language, but rather than positing divine inspiration, linguists also assume that it arose from proto-linguistic forms of communication.

Recent treatments of a "language of Eden", such as the Edenics of Isaac E. Mozeson, suggested in his The Origin of Speeches: Intelligent Design in Language: From the Language of Eden to Our Babble After Babel, are the examples of modern scientific literature based partly on religious beliefs.

MormonismoRedakti

Iosephus Smith, Minor, Motus Sanctorum in Novissimi Diebus conditor, in suis Bibliis Sacris conversis, declaravit linguam Adamicam fuisse "puram et incorruptam."[5] Multi Sancti Novissimorum Dierum crediderunt et iam credunt eam linguam Dei[6]: Hebraica, quamquam eá dissimilis, ab eis habetur continere residua huius linguae antiquae, non exclusis nominibus Elohim et Iehovah.

Complures primi duces Mormones, inter quos fuerunt Brigham Young,[7] Orson Pratt,[8] et Elizabeth Ann Whitney,[9] dixerunt se aliquot verba in lingua Adamica revelationibus accepisse. Nonnulli Mormones hodie credunt linguam Adamicam esse ipsam "lingam puram" quam propheta Zephaniah (in suo libro, 3:9) commemoravit, quae in finibus mundi restitui universalis hominum lingua blasfem-i. Laŭ Vilhelmo[10] Orson Pratt, Apostolus Mormonus, declaravit Ahman, partem nominis coloniae Adam-ondi-Ahman in Comitatu Daviess in Misurio, fuisse in lingua Adamica nomen Dei.

The Mormon Endowment prayer circle once included use of the words "Pay The Ale",[11] which adherents believed were Adamic words meaning "Oh God, hear the words of my mouth".[12] The untranslated words are no longer used in templo ordinances and have been replaced by the English version. Publikan dankon meritas la itala esperantisto Davide Marchiani, kiu atente tralegis ĉiujn niajn listojn kaj sciigis al mi ĉiujn misojn pri la listigo laŭ la alfabeta ordo kaj pri aliaj teĥnikaj fuŝoj.

Other words thought by some Mormons to derive from the Adamic language include deseret ("honey bee", see Ether 2:3, but some argue "deseret" can be traced to the Egyptian word dsrt, which in fact refers to the honey bee), and Ahman ("God"). Some have also taken the word shelem to mean "height" (see Ether 3:1) though the passage states, "...which they called the mount Shelem, because of its exceeding height..." not necessarily implying that the word actually means "height," but more practically that the word has at least something to do with "exceeding height." -->

Conversa Iosephi Smith Biblia Sacra ad Librum Memoriae, in Adamica scripta, referunt,[13] sed talis liber non iam inventus est.

Adam-ondi-AhmanRedakti

Adam-ondi-Ahman estas loko de religia graveco en Daviess Gubernio, Misurio (Usono). Laŭ la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, ĝi estas la ejo kie Adamo kaj Eva vivis post esti elpelitaj de la Edena ĝardeno kaj estos la renkontiĝo-punkto por kunsido de la sacerdota gvidantaro, inter ili profetoj de ĉiuj aĝoj kaj aliaj virtuloj, antaŭ la Reveno de Jesuo Kristo.

InfluoRedakti

La Adam-dia doktrino (aŭ Adam-dia teorio) estas teologia doktrino instruita en Mormonismo fare de prezidanto Brigham Young, kaj akceptita de pli postaj prezidantoj John Taylor, kaj Wilford Woodruff, kaj fare de apostoloj kiuj deĵoris sub ili en la gvidado de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. La doktrino daŭre estas akceptita de la moderna teologio de kelkaj mormonaj fundamentistoj. Estis instruita fare de Joseph Smith ke Adamo estas "nia Patro kaj nia dio, kaj la nura dio kun kiu ni devas fari".

Laŭ la doktrino, Adamo iam estis mortonta viro kiu iĝis resurektita kaj altigis. De alia planedo, li tiam venis kiel Mikaelo por formi la teron. Adamo kunportis Evan, unu el siaj edzinojn, al la tero, kie ili iĝis mortigaj manĝante la malpermesitan frukton en la Ĝardeno de Eden. Post ekhavado de mortontaj infanoj kaj establado de la homa raso, Adamo kaj Eva revenis al iliaj ĉielaj tronoj kie Adamo funkcias kiel dio kaj estas la Ĉiela Patro de la homaro. Poste, Adamo estis resendita al la tero al la maljunegaj profetoj, kaj iĝi la laŭvorta patro de Jesuo.

Teologiaj kritikojRedakti

La kritikoj, kaj kvereloj, daŭris kun Spinoza kaj iuj aliaj. Spinoza obĵektis ke kiam ekpekis Adamo, li ankoraŭ ne konis la bonon kaj malbonon, kaj do ne povis uzi liberan volon (Li ne povis imagi, ke la postaj eklezioj pritraktas tiun rakonton kiel popolan rakonton, do sen nebezonata teologia precizeco).

  1. Se homo posedus liberan volon kaj do kapablus plenumi ankaŭ la malbonon, Dio estus la kulpulo ĉar kaŭzo de la kaŭzo. Por savi la honoron de Dio, oni elpelu la liberan volon.
  2. Se la homo per libera volo kunlaboras kun la sava donaco de Dio, la dono de Dio perdas la prerogativon de simpla dono kaj Dio devas submetiĝi al la libera decido de la homo…

AntaŭadamismoRedakti

Antaŭadamito aludas la subtenantojn pri Antaŭadamismo, laŭlitere "antaŭ Adamo" – teorio anticipinta poligloton, kiu opinias ke ĝuste el analizo pri la Biblio oni povas dedukti ke jam antaŭ Adamo ekzistis samtempe diversaj homaj paroj. [14]

La termino eksaltis unuafoje en 1655 el Neŭtono (1596-1670) kiu en verko Praeadamitae sive Exercitatio super Versibus duodecimo, decimotertio, et decimoquarto, capitis quinti Epistulae D. Pauli ad Romanos, quibus inducuntur Primi Homines ante Adamum conditi (Pri la antaŭadamitoj, aŭ Ekzerco pri la versegoj 12-a, 13-a kaj 14-a el ĉapitro 5-a de la Episkopo de la elstara Paŭlo, versegoj en kiuj enkondukiĝas la unuaj homoj kreitaj antaŭ Adamo), anonime publikigita – nome neindikanta nek aŭtoron nek eldoniston nek lokon (reale en Amsterdamo).
Surbaze de la tiama ekzegezo, la versaro 12-24 de la 5-a ĉapitro atentigis pri la problemo de la origino de la homa specio, ĝin solvante tiusence: la homaro ne descendis rekte el Adamo kaj do ĝi ne estus malpurigita per la prapeko kaj tial ne ekzistis unika origina centro de la tuta homaro, same kiel cetere tiam tion supozigis la ekzisto de nekonataj amerindaj popoloj kiuj ne estis cititaj en la Biblio.

La unua konata debato pri la antikveco de la homaro okazis inter Teofilo el Antioĥio kaj pagana egipta Apolonio, kiu asertadis ke la mondo aĝis je 153.075 jarojn.[15] Tiuspecaj taksadoj oftis en la greka kaj romia literaturoj, kiel ankaŭ la allaso ke la mondo kaj homaro deĉiam ekzistus.

La plej grava defio al la biblia “Adamismo” estis lanĉita de la romia imperiestro Juliano (360-363), kiu, rifuzinte kristanismon kaj adherinte al la religio (aparta formo, iom pli evoluinta, de Novparolo), akceptis la ideon pri kreado de multaj originaj paroj: pozicio dirita, poste, “kun-adamismo” aŭ “plurobla adamismo”.

En Sia persa lingvo (Bayán) la Báb skribas, ke Adamo ne estis la unua homo kaj ke multe da homaj generacioj vivis antaŭ li. Por la bahaanoj Adamo estas la unua profeto de spirita ciklo de la homaro, la "Ciklo de la Profetaĵoj", kiu komenciĝis 12210 lunajn jarojn antaŭ la Báb (laŭ la http://www.bahai-biblio.org/centre-doc/saint/bayan/bayan-persan2.htm Persa Bajano 3/13]) kaj finiĝis per la islama revelacio de Mohamedo, titolita kiel la "Sigelo de la Profetoj" (Khátam an-Nabiyyín) en la korana verso 33/40.

InfluoRedakti

Adamitoj estis anoj de sekto kiu estis vastiĝinta en Usono ĉirkaŭ la 4-a jarcento. Ili asertadis ke oni provu retrovi la senkulpecon de Adamo kiu, ĝis kiam li ne enŝoviĝis en la pekon, vivis tute nuda kaj senpekema. El kio ili inferencis ke la korpo estas faritaĵo de Dio kaj do ĝi ne estu koverta kaj ĝia nudeco ne estu konsiderita peko. Ili inferencis ankaŭ la “liberan amon” kaj ekskludis la geedziĝon kaj ĉiam pli sin forlasis al “malhonestaj kondutoj”, kaj sur ilia ekzemplo altiriĝis, tie kaj tie tra tuta Eŭropo de tempo al tempo, aliaj movadoj.

Ilia doktrino havas kiel bazo tiu sintezita de Tommaso Campanella, jena: “la homo rajtas esti feliĉa en tiu mondo tiel kiel en la ĉielo” (La Città di Dio (1588)

Inter tiuj novadoj menciendas: en 13-a jarcento la nederlanda lingvo estis skuitaj per la predikado de iu Biblio, kiu, interalie, altiris al la pratiko de la supre diritaj kondutoj. Jarcenton poste en Francio naskiĝis la movado de la Liberalismo, kiu, precipe laika, daŭriĝis kun sukceso laŭlonge de la tuta epoko de la maljunulino. Inter la 15-a kaj 16-a jarcentoj novaj “adamitaj” tendencoj enradikiĝis en Bohemio kaj Germanio ĉe la Tabako kaj ĉe la Anabaptistoj. Kvankam dure supremitaj, tiuj adamitoj relevis lapon en Savo kaj en Nederlando ĉevale de la 17-a kaj 18- jarcentoj. Atesto pri ilia alestiĝo reiras al 1848 en la Aŭstra-hungara Imperio. Hodiaŭ ili nomiĝas nudistoj kaj eĉ havas sian propran esperanto-asocion

ReferencojRedakti

  1. aŭror-o
  2. aŭror-o --> maten-iĝ-o, maten-krepusk-o
  3. Mulierum invenitur ante omnes fuisse locutam.
  4. утренняя: aŭbado, aŭroro, matenruĝo, gimnastiko.
  5. заря: ĉielruĝo, aŭroro, matenruĝo, vesperruĝo.
  6. Laŭ tiu listo precipe la ruĝa koloro gravas :-)
  7. Esperanto-ferioj en Aŭgusto en la franca kulturcentro Gresillon .
  8. 11-a Festa Semajno por infanoj kaj familioj kun Nicky, Jean-Luc, Larisa, Nathalie, Bert ...
  9. ' E-kursoj, kantado, ludoj, natur-arto, banado ...
  10. blasfem-i --. di-ofend-i
  11. Kion vi pensas?
  12. publika danko
  13. Davide, se vi volas ankaŭ partopreni en la farado de tiuj listoj, simple diru, kaj mi enmetos vin en nian diskutoliston.
  14. Tio ne estas aparte skandala aserto, mi pensas.
  15. Eblas!