Encikliko

Atentigo.png
Atentigo.png

Atentu:

ĉi tiu artikolo bezonas citaĵojn
4.jpg

Encikliko estas cirkulero de la papo pri la katolika doktrino kaj/aŭ aktualaj temoj de kristana vivo. Ĝi direktiĝas al la episkoparo, sed ankaŭ al la tuta (katolika) eklezio. Papo Johano la 23-a eĉ direktis enciklikojn al "ĉiuj homoj de bona volo".

Etimologie la vorto devenas de la nov-latina esprimo littera encyclica (cirkulera letero, rondletero), de la helena εκκύκλιος [enkiklios], laŭ κύκλος [kiklos] = cirklo.

Joker.jpg

La encikliko estas, ĉe la unua rigardo, listo de eraroj svarmantaj ekstere de la Eklezio kiel panteisma monismo fundita sur la ideo de evoluismo, dialektika materialismo, ekzistadismo ateisma aŭ reĵetanta la validecon de la matafizika rezonado, historiismo reĵetanta la ideon de vero absoluta en filozofio kaj teologio.

Tiuj eraroj havas influojn danĝerajn en la katolikaj medioj. Estas, tial, devo de katolikaj teologoj kaj filozofoj studi la modernajn pensfluojn por devenigi el ili la “validajn elementojn de vero”, sed devojiĝoj efektiviĝis kaj pro senmodera amo de noveco kaj pro apostola senregula zorgemo aŭ pro nesingarda irenismo.

Historie ankaŭ la imperiestroj de la Sankta Romia Imperio dissendis enciklikojn, kutime okaze de sia kronado.

La katolikaj enciklikoj kutime estas nomataj laŭ siaj unaj vortoj. Plej ofte ili estas en la latina lingvo, sed ekzistas esceptoj; ekzemple Pio la 10-a verkis la enciklikon Mit brennender Sorge (kun brula zorgo) en la germana lingvo, ĉar ĝi direktiĝis precipe al nazia Germanio. Alian enciklikon, non abbiamo bisogno (ni ne bezonas) li verkis en la itala lingvo.

Enciklikoj ne nepre estas devigaj partoj de la doktrino; ili povas esti nuraj admonoj aŭ opini-esprimoj de la papo, se li ne eksplicite nomas ilin dogmaj. En la 20-a jarcento tio okazis nur unufoje, en la encikliko Munificentissimus Deus, per kiu Pio la 12-a en 1950 deklaris, ke Sankta Maria iris korpe, ne nur anime, al la Ĉielo.

Listo de la enciklikojRedakti

La ĉi-suba listo, kronologie ordita laŭ la redaktodato, montras ĉiujn “enciklikojn” de la papoj de la Katolika Eklezio.
La numero flanke de la nomo de la papo indikas la postenon en la historio sinsekvo.

Klemento la 14-a (1769-1774)Redakti

249. Papo Klemento 14-a (1769-1774) Ordeno franciskana (O.F.M. Konventuala) - Gian Vincenzo Antonio Ganganelli, Sant’ Arcangelo (Rimini), 21-a de oktobro 1705

Pio la 6-a (1775-1799)Redakti

250. Papo Pio la 5-a (1775-1799) - Giovanni Angelo Braschi, Cesena, 27-a de decembro 1717

Pio la 7-a (1800-1823)Redakti

251.Papo Pio la 7-a (1800-1823) Ordeno de Sankta Benedikto = O.S.B.) - Barnaba Chiaramonti, Cesena, 14-a de aŭgusto 1742

Leono 12-a (1823-1829)Redakti

252. Papo Leono 12-a (1823-1829) - Annibale Sermattei della Genga, Genga (Ancona), 20-a de aŭgusto 1760

Pio la 8-a (1829-1830)Redakti

253. Papo Pio la 8-a (1829-1830) - Francesco Saverio Castiglioni, Cingoli (Macerata), 20-a de novembro 1761

Gregorio la 16-a (1831-1846)Redakti

254. Papo Gregorio la 16-a (1831-1846) (Kongregacio kamaldola =O.S.B. Kam.) - Bartolomeo Mauro Cappellari, Belluno, 18-a de septembro 1765

Pio la 9-a (1846-1878)Redakti

255. Papo Beato Pio la 9-a (1846-1878) - Giovanni Maria Mastai Ferretti, Senigallia (Ankona), 13-a de majo 1792

Leono 13-a (1878-1903)Redakti

 
Leono la 13-a sen ĉapelo

256. Papo Leono 23-a (1878-1903) - Gioacchino Pecci, Carpineto (Roma), 2- de marto 1810

Benedikto la 15-a (1914-1922)Redakti

258. Papo Papa Benedetto XV (1914-1922) - Giacomo della Chiesa, Genova, 21-a de novembro 1854

Pio la 11-a (1922-1939)Redakti

259. Pio la 11-a (1922-1939) - Achille Ratti, Desio (Milano), 31-a de majo 1857

Johano la 23-a (1958-1963)Redakti

261. Papo Johano la 23-a (1958-1963) - Angelo Giuseppe Roncalli, Brusicco di Sotto il Monte (Bergamo), 25-a de novembro 1881

Paŭlo la 6-a (1963-1978)Redakti

262. Papo Paŭlo la 6-a servisto de Dio (1963-1978) - Giovanni Battista Montini, Concesio (Brescia), 26-a de septembro 1897

Benedikto la 16-a (2005- reĝanta)Redakti

265. Papo Benedikto la 16-a (2005- reĝanta) - Joseph Alois Ratzinger, Marktl am Inn (Baviera, Germania), 16-a de aprilo 1927

Diskuto pri la aŭtentikeco de la listoRedakti

Ekde la publikigo de la libro ekfontis diversaj reagoj, aparte el ĉiuj personoj kiuj ne konis tiun dokumenton kaj deziris akiri pli da informoj ĉi-rilate. La listo, fakte, estis redaktita sen iu ajn necesa bibliografia referenco. Necesas antaŭmeti ke ĉiuj aktoj de la papoj estas konataj kaj publikigataj en kolektoj kaj eldonoj (vidu, ekzemple, Bullarium romanum) kaj de ĉiuj estas je dispozicio la originalo. Ĉiu dokumento, fakte, estis oficiale publikigita kaj kopiita centkopie (kaj certe eĉ pli), kies ekzempleroj poste estis senditaj al ĉiuj regionoj de la kristana mondo obeanta la papon. Pro tio ĉiuj buleoj de la papoj kaj la oficialaj administraj aktoj estas, hodiaŭ, je dispono per diversaj, kaj diversepoke, regule subskribitaj kaj stampitaj de la Roma Kurio.

Nu, la supre pritraktita dokumento estas menciita en neniu kolekto de papaj aktoj, nek originalforme nek kopie pri kiu eblus pritaksi la dokumentecan valoron. Iuj historiistoj, pro tio, hastis peti al sinjoro Rodríguez la necesajn referencojn, kiujn li jam preterlasis, por kontroli la originon de la dokumento kiun li publikigis, kaj kiu unualege klare ŝajnis misfamiga falsaĵo. Rodríguez ĝis nun ne sukcesis montri iun ajn papan originalon; li tamen nur konsentis ĝin kvalifiki “duba”.

Fone restas la metodologia principo laŭ kiu dokumento ne ekzistas ĝis kiam oni demonstras per nerefutebla pruvo ĝian ekziston, kaj ke kiu prezentas dokumenton tiu havas la taskon montri ĝian aŭtentikecon, kaj ne tiuj kiuj ne konas la dokumenton. Alimaniere kiu ajn povus fabriki dokumenton kaj ĝin deklari aŭtenta, kaj pretendi ke aliaj montru ĝian falsecon. Ne eblas demonstri la falsecon de io kio dokumente ne ekzistas.

Nemulte, eĉ nenie, valoras la ideo laŭ kiu la dokumento estus kaŝita en Vatikano. Tio signifus ke de tiu dokumento ekzistus nur unu kopio: tio igus tuj evidente nekredebla la deklaro ke la tarifoj estis efektive aplikitaj kaj disvastigitaj inter la fideluloj. Papa akto ne publikigita estas simple papa akto ne ekzistanta pro nelogika.

Plue, la vatikanaj arĥivoj entenantaj tiuepokajn dokumentojn estas malfermitaj al studuloj. Fine, se dokumento estas kaŝita en biblioteko, ne kompreneblas kiel kelka kapablis ĝin publikigi sed nekapablas sciigi neniun el la cirkonstancoj en kiuj tiu dokumento estis por li alirebla.

Ero da esploristoj, rikoltis ĉi-rilate serion da dokumentadoj, enmetitaj en ilia interretejo [1]. Antaŭ ĉio estis demandite ke Rodríguez prezentu la dokumenton sur kiu li skribis ke mem kopiis, sed li respondis ke la teksto estis eltirita el kelkaj fotokopioj de paĝoj franclingvaj nun senkoloraj. Kaj li ne montris tiujn paĝojn kopiitajn, kaj nun senkoloraj. La tuta korespondaro de tiuj historiistoj kun Rodríguez estas nun videbla en la menciita veba situo.

Iuj inklinas doni kvalifikon de aŭtenteco al la dokumento sen doni, aŭ postuli, referencojn kontroleblajn de historiisto. Tial la diskuto procedas ja jes, - sed ekskluzive en kampo ekstere de la laborkoncernatoj – sur la nekontrolebla nivelo de la persona inklino klerikala aŭ kontraŭklerikala.

Kelkaj tezoj el la enciklikoRedakti

Encikliko estas la titolo de unu el la enciklikoj de la papoj. Fiaj kaj malhonoraj agoj por la homa digno

Ĉio, kio malvivigas, kiel ĉiaj mortigoj, genocidoj, aborto, eŭtanazio kaj libervola memmortigo; ĉio, kio parte detruas tutecon de la persono, kiel kripligoj, torturoj de la korpo kaj animo, altrudaj provoj de psika premo; ĉio, kio maldignigas la homon, kiel nehomaj kondiĉoj de la vivo, arbitraj arestoj, deportoj, sklaveco, prostituo, komerco de virinoj kaj de junularo; kaj ankaŭ nehomaj kondiĉoj de laboro, en kiu oni traktas laborantojn kiel ordinaraj iloj de la gajno, kaj ne kiel liberajn, resopndecajn personoj: ĉiuj ĉi kaj similaj aferoj kaj praktikoj estas io malhonora; infektante civilizon de la homaro pli fiigas tiujn, kiuj tion faras, ol tiujn, kiuj spertas maljustaĵon, kaj estas plej kontraŭaj al honoro inda al la Kreanto.


Krimoj kontraŭ la vivo kaj afero de individua libereco

Signifa parto de la publika opinio pravigas krimojn kontraŭ la vivo je la nomo de rajto al individua libereco kaj elirante de tiu ĉi premiso postulas ne nur ilian senpunecon, sed male aprobon de la ŝtato por ili, por plenumi ilin kun la tuta libero, kaj eĉ utiligante senpagan helpon de la sanservo. Ĉio ĉi kondukas al profundaj transformoj en la maniero rigardi la vivon kaj rilatojn inter la homoj. Fakto, ke leĝaro de pluraj ŝtatoj, deirante eĉ de la fudamentaj principoj de siaj konstitucioj, ne nur ne punas tiajn praktikojn kontraŭantaj la vivon, sed ilin agnoskas tute leĝaj, estas maltrankviliga manifestiĝo, kaj samtempe unu el esencaj kaŭzoj de la serioza morala krizo: agoj iam unuanime konsiderataj kiel krimaj kaj en universala morala eksento nepermeseblaj, akiras la socian aprobon.

Kaze de la leĝo interne maljusta, kiel rajto permesanta rompon de gravedeco kaj eŭtanazion, oni devas neniam ĝin respekti "nek partopreni formigon de publika opinio favora al tia leĝo, nek apogi ĝin en voĉdonado".

Kiu apogas memmortigan intencon de alia homo kaj kunlaboras en ĝia realigo pere de tiel nomata "apogata memmortigo", iĝas kunlboranto, kaj kelkiam eĉ senpera kaŭzanto de maljustaĵo, kiu neniam povas estis pravigita, eĉ tiam, kiam estas farita laŭ postulo.

De eŭtanazio oni devas distingi la decidon pri rezigno el t.n. "persista terapio", tio signifas el certaj medicinaj agoj, kiuj ĉesis esti adekvataj al reala situacio de malsanulo, ĉar ne plu jam estas proporciaj al rezultoj, kiujn oni povus atendi, aŭ estas ankaŭ tro penaj por malsanulo mem kaj ties familio.

En tiaj situacioj, kiam la morto estas proksima kaj neevitebla, oni povas konforme kun la konscienco "rezigni pri klopodoj, kiuj kaŭzus nur portempan kaj doloran plilongigon de la vivo, tamen oni ne devas rompi kutimajn terapiojn, kiujn postulas la malsanulo en tiaj kazoj". Evidente ekzistas morala devo de kuracado kaj subiĝo al sanigdo, sed tian devon oni devas difini en konkretaj situacioj: oni devas pritaksi, ĉu aplikataj kuracaj rimedoj estas objektive proporciaj al supozata plibonigo de la sano.

Rezigno pri eksterordinaraj kaj troaj rimedoj ne egalas al sinmortigoeŭtanazio; prefere esprimas akcepton de la homa stato fronte al la morto.


NotojRedakti

  1. ĉu pulovro aŭ pulovero?