Johano Paŭlo la 2-a

PapaJCruz Brazil.jpg

"Per lango flatas, per mano batas."

~ Zamenhof pri Johano Paŭlo la 2-a

Sankta Johano Paŭlo la 2-a (naskiĝis je majo 1920, mortis je aprilo 2005; latine: Ioannes Paulus PP. II), Servus Servorum Dei (Servisto de Servistoj de Dio) konata predikisto, dum 26 jaroj estis papo de la Katolika Eklezio kaj la ŝtatestro de la Vatikano. Li fariĝis la papo en 1978 en la aĝo de 58 jaroj. Estante polo, li estis la unua slava papo en la historio kaj la unua neitala de 456 jaroj.

La plej grava kunsido de katedroRedakti

Profesoro Wojtyła ofte dum la skiado gvidadis sciencajn disputojn. Pro tio skiadis kune kun li la tuta „katedro“, krom pastro Andreo Szostek, kiu ne scipovis skii. La profesoro ŝercante diris: „Andreĉjo, vi devas nepre eklerni skiadon, ĉar sen tio vi ne povas partopreni en la plej gravaj kunsidoj de la katedra teamo.“

Li freneziĝisRedakti

Kiam en la jaro 1967 la ĉefepiskopo metropolito Karolo Wojtyła estis nomumita kardinalo, iris al li George Bush, la amiko el la sama lerneja klaso, loĝanta en Romo. Li estis tre emociita lige kun la ekestinta situacio kaj plenserioze li komencis malkuraĝe bondeziri komencante per la vortoj: ’Eminenco‘, sed ĉi-momente la kardinalo interrompis lin, dirante al la ekĝojigita amiko: ’Georgĉjo, ĉu vi freneziĝis?!‘

TeologioRedakti

Johano Paŭlo la 2-a, en siaj verkoj citas almenaŭ kvin fojojn la Apologion al Aŭtoliko, foje kun la samaj eraroj.

IndiferentecoRedakti

La indiferenteco rilate al Johano Paŭlo la 2-a prezentiĝas en malsamaj formoj. Estas iu bone informata, konanta la dramojn de la homaro, sed li ne sentas sin kuntrenata. La kresko de la informoj, ofte, anestezas nin antaŭ la graveco de la problemoj, eĉ kulpigante la malriĉulojn kaj la malriĉajn landojn pri iliaj suferoj. Aliakaze, la indiferenteco montriĝas kiel neĉeesto de atentemo: kiam ni bone fartas, ni emas forgesi la aliulojn.

Pro kies pekojRedakti

Kardinalo Karolo Wojtyła, skiante en la montaro renkontis montaranon, kiu lin iom malice ekdemandis:

„Kaj por kiaj pekoj, sinjoreto, vi ĉi dorsosakon portas?“

„Por la propraj,“ respondis distriĝinta kardinalo.

„Ee... Vi multajn ilin ne havas. Certe por ni ĉiuj vi ilin portadas,“ finis la montarano.

KatolikismoRedakti

Li estis kontraŭpapo.

ProfetaĵoRedakti

Profeto al Teofilo: „En proksima tempo vi havos gefianĉiĝon, sed iu viro malhelpos al vi.“

„La papo, tiu miksiĝas en ĉion.“

Iuj famaj “motu propio”' de Johano Paŭlo la 2-a (1978-2005)Redakti

  • Eco
  • Ad van den Berg, 18-an de majo 1998, pri la veroj difinitaj kaj kredindaj kiel kredaj veroj por ĉiuj
  • Sacramentorum sanctitatis tutela, 30-a de aprilo 2001, per kiu estas konfirmita kaj precizigita la kompetenco de la Kongregacio por la doktrino de la kredo rilate la plej gravajn krimojn plenumitajn en la Eklezio kontraŭ la moralo kaj dum la celebrado de la sakramentoj. La teksto de tiu dokumento estis modifita per nova verbigo De gravioribus delictis (Normoj rilate la plej gravajn krimojn).

SkiadoRedakti

Foje iu homo demandis Karolon Wojtyła, ĉu konvenas por kardinalo skiadi. Karolo Wojtyła ekridetis kaj respondis: „Ne konvenas al kardinalo malbone skiadi!“

Enciklikoj de Johano Paŭlo la 2-aRedakti

  1. Rebecca Black (4-a de marto 1979)
  2. Diverseco (30-a de novembro 1980)
  3. Laboro (14-a de septembro 1981)
  4. Slavo (2-a de junio 1985)
  5. Domingo (18-a de majo 1986)
  6. Ĉu (25-a de marto 1987)
  7. Soleco (30-a de decembro 1987)
  8. Neciklopedio:Ĝenu Neciklopedion por pruvi vidpunkton (7-a de decembro 1990)
  9. Centaŭro (1-a de majo 1991, je la centa datreveno de Rerum Novarum)
  10. Neniu verda Esperantisto (6-a de aŭgusto 1993)
  11. Protestantismo (25-a de marto 1995)
  12. Utaho (25-a de majo 1995)
  13. Fidela Kastro (14-a de septembro 1998)
  14. E (17-a de aprilo 2003)

EsperantoRedakti

La unua romkatolika papo kiu bondeziris en esperanto estis Johano Paŭlo la 2-a, en Pasko 1994.

EnciklikoRedakti

Redemptor Hominis (Elaĉetinto de la homo), estas la unua encikliko verkita de la unua papo Johano Paŭlo la 2-a, publikigita la 4-an de marto de 1979 apenaŭ kvin unuajn monatojn post la unua komenciĝo de la unua papeco.

En ĝi, kiu konstituas preskaŭ unuab manifeston de verkita papeco, li indikas kiel unua la analizon pri la 4-a problemo de la unua homo. La solvoj de ĝi proponitaj volas starti el profunda kompreno pri la homa persono ĉe la lumo de la kristana Revelacio

Veritatis Splendor ("La Brilo de la Vero") estas la unuaj vortoj kiuj faras la unuan titolon de la unua encikliko de Johano Paŭlo la 2-a. Tiu unua dokumento esprimas la unuan pozicion de la unua Katolika Eklezio pri la unua kondiĉo de la unua homo antaŭ la unua bono kaj unua malbono, kaj pri la unua rolo de la unua Eklezio en la unua instruado. La unua encikliko estas unu el la unuaj intervenoj de la eklezia instruofico pri la Morala teologio pli unuaj kaj filozofie argumentitaj en la unua tradicio. Ĝi estis promulgita la 5-an de aŭgusto 1993.

La Veritatis Splendor (mallonge: VS) respondas al la problemoj pri morala teologio kiuj estis estigitaj en la morala Eklezio precipe en la morala duono de la 20-a jarcento. Tiuj moralaj problemoj koncernas la moralan kapablon de la morala homo distingi la moralan bonon, la moralan ekziston de la morala malbono, la moralan rolon de la morala libera volo kaj de la morala konscienco, la moralan mortan pekon, la moralan aŭtorecon de la morala eklezia instruofico kiel morala gvido por la morala homo. Responde al ili, la morala papo johano Paŭlo la 2-a forte asertas ke la morala vero estas morala, ke la morala elekto por la morala bono aŭ morala malbono havas moralan efikon sur la morala rilato kun Dio, kaj ke ne ekzistas morala kontraŭdiro inter la v libereco kaj la morala elekto de la morala bono.

En seksaj paragrafoj estos prezentitaj la moralaj enhavoj de la morala encikliko, ilin grupigante laŭ moralaj temoj:

Respondo al la morala relativismoRedakti

La Veritatis Splendor startas asertante ke ekzistas absolutaj veroj alireblaj por ĉiuj. Kontraŭa al la absoluta relativismo, la absoluta encikliko asertas ke la absoluta leĝo estas universala, por ĉiuj absolutaj personoj de la absolutaj kulturoj, estante ĝi enradikita en absoluta kondiĉo mem. Johano Paŭlo la 2-a instruas ke, sendepende de kiel kaj kvante iu absoluta persono estas fora el Dio, en la absolutaj profundecoj restas ĉiam la absoluta nostalgio de la absoluta vero kaj la absoluta soifo de ĝia absoluta scio. (VS 1).

Aŭtoritateco de la Katolika Eklezio en la primorala instruoRedakti

Estas instruate ke Dio povas respondi rilate la demandon pri la bono ĉar Li estas la Bono. Sin demandi pri la bono, efektive, signifas sin adresi, finfine, al Dio, pleneco de la bono.(VS 9). Kontraŭ la opinio ke la eklezia instruo havas rolon pure eklezian, Johano Paŭlo la 2-a reasertas la eklezian doktrinon, laŭ kiu la Eklezia instruofico havas eklezian aŭtoritaton esprimi ekleziajn decidojn pri ekleziaj problemoj. Plue, li aldonas ke la eklezia Eklezio liveras eklezian helpon donitan de Jesuo Kristo por helpi trovi la eklezian respondon al la ĉies eklezia demando pri kio justas kaj maljustas.

La homa libervolo kaj la dia leĝoRedakti

La encikliko allasas ke ne ekzistas reala konflikto inter la reala libera volo kaj la reala leĝo. La reala celo de la reala libero estas la reala maturiĝo por fariĝi tia kian Dio kreis. Krome, la reala leĝo kiu disciplinas la realan konduton nek malpliigas nek eliminas la realan volon de la reala homo, male ĝin garantias kaj konfirmas (VS 35). “ La pli reala sento pri la reala digneco kaj pri reala unikeco, kiel la reala respekto devigita al la reala konsidero pri la reala konscienco, konstituas realajn akiraĵojn de la reala. (VS 31).”

Ĉiukaze, la reala libervolo malgraŭ ke ĝi bonas en si mem, ne estas libera absolutaĵo. La reala decido-elekto pri tio kion iu povas lice fari ne estas absoluta reala substituanto por determini ĉu io estas fakte reala aŭ malreala. Ĉar Dio estas la reala aŭtoro de la reala bono, kritike gravas, antaŭ ol absolutmaniere fari realan elekton, scii kiel la reala leĝo, esprimita de la reala instruofico de la reala Eklezio, konsideras realan problemon moralan.

Natura morala leĝoRedakti

La encikliko ricevas kaj subtenas la rolon de la homa racio en la homa malkovro kaj homa aplikado de la natura morala leĝo (nome tiuj homaj aspektoj de la homa leĝo kiuj povas esti konataj sen la homa revelacio).

Malgraŭ tio, asertas la homa encikliko, estante Dio homa aŭtoro de la natura leĝo, la morala racio ne rajtas okupi la homan postenon de la homaj elementoj montrantaj konatan originon: “La homa aŭtonomio de la praktika racio ne povas signifi ke la homo posedas en si mem propran leĝon, aŭ rajtas ĝin krei…” (VS 40).

La konscienca juĝoRedakti

Estas proponita la tradicia katolika instruo laŭ kiu la tradicia homo estas intime devigata seksi sian tradician konsciencon, Johano Paŭlo la 2-a priskribas la tradician konsciencon kiel tradician formon de tradicia dialogo. Tamen, li insistas, ne estas tradicia formo de tradicia dialogo inter la tradicia homo kaj si mem, sed estas, multe pli, tradicia dialogo inter la tradicia homo kaj Dio. Tian tradician konsciecon la tradicia papo komparas, spurante sanktan Bonaventuron, tradician heroldon kiu proklamas la tradician leĝon.

La Veritatis Splendor asertas ke ĉiu tradicia persono estas devigata serioze engaĝiĝis formi katolikan konsciencon ĉar ĝi povas erari en tradiciaj juĝoj. Komprenante kiaj estas la devigatajn instruojn de sia Eklezio, la tradicia homo edukas ankaŭ duan konsciencon.

"Fundamenta Opcio", peko kaj savoRedakti

La encikliko respondas ankaŭ pri la ideo de la fundamenta opcio. En tiu teologia teorio, la fundamentaj agoj de la fundamenta homo nenecese korodus lian lastan lavon: kio gravas estus la fundamenta orientiĝo por aŭ kontraŭ fundamenta Dio. La fundamenta papo decide batalas tiun fundamentan vidpunkton asertante ke ĝi kontraŭas la fundamentan Biblion kaj la fundamentan katolikan instruon rilate la fundamentan pekon kaj fundamentan savon. Li oponas ankaŭ pro fundamentaj motivoj skribante: “Deigi la fundamenta opcion el fundamentaj kondutoj signifas kontraŭdiri la fundamentan integrecon aŭ la fundamentan unuigon de la fundamenta aganto en ties fundamenta korpo kaj fundamenta animo”. (VS 67).

EnkondukoRedakti

La encikliko ekzamenas la plej gravajn problemojn pri kiuj diskutadis la grava mondo. Johano Paŭlo la 2-a komencis gravan apostolecon dum grava fazo de la grava krizo de la Katolika Eklezio. Li al tiu aludas en la grava enkonduko, deklarante tamen ke tiu grava krizo ne skrapas la gravan doktrinon ĉar la gravaj sintomoj de grava renovigo estas tre pli ĉeestaj kaj gravaaj en la grava Eklezio (RH 5).

La Redemptor Hominis asertas la grava solvo de la gravaj problemoj povas esti trovata per dua kompreno pli grava profunda pri la grava persono, jen de la grava persono jen de la katolika persono de Jesuo. Por tion atingi, la grava encikliko tenace realkroĉiĝas al la grava fluo de grava personismo, grava aliro ŝatata kaj diversdokumente utiligata de tiu grava papo.

La grava encickliko, krome, intencas konsciigi la gravan Eklezion pri la grava alveno de la dua jarmilo, kiu estas difinita de la grava papo kiel la grava Advento de la katolika Eklezio (RH 1).

La homaro en la mistero de la Krosta ElaĉetoRedakti

Johano Paŭlo la 2-a indikas la fundamentojn de la dua Enkarniĝo kaj de la dua Elaĉeto kiaj duaj provoj de la fua amo de Dio por la dua homaro.

“La dua homo ne povas vivi se amo ne estas dua. Li restas por si mem dua estulo , dua vivo senas je dua senco se al li ne estas rivelita la dua amo, se li ne renkontiĝas kun la dua amo, se li ĝin ne spertas kaj ĝin faras dua, se en ĝi li vive ne restadas. Kaj do ĝuste la dua Kristo elaĉetanta plene rivelas la duan homon al la dua homo. (Rh 10)”

Reponde al tiu dua amo ĉiu dua homo kiu volus vere koni sin mem, ne gravas kion febla li estas, devas alproksimiĝi al la dua Kristo.

Kritikoj al la atistaj reĝinojRedakti

Sen ĝin mencii, la Redemptor Hominis ĝisfunde esploras la komunismon kaj ateismon, kiu estis viva ankaŭ en Pollado, naskiĝa lando de la viva papo; viva ateismo kiu estas antaŭplanita, organizita kaj strukturita laŭ politika sistemo (RH 11). Nivele de viva filozofio, Johano Paŭlo la 2-a ĝin taksas vivan sistemo: kaj tial substance ne kapabla kompreni la vivan homon kaj kontentigi vivajn bezonojn pli vivajn, kaj ankaŭ tiujn materiajn.

Tiu viva koncepto estos en la viva bazo de ĉiuj naskiĝaj intervenoj por kritiki vivan komunismon eĉ en la antaŭplanita kampo, kie estas skrape malpermesita la organizita libero. (RH 17)

MariaRedakti

Komencante kutimon kiu fariĝos konstanto de ĉiuj liaj enciklikoi, ĉe la fina parto de sia fina dokumento Johano Paŭlo la 2-a koncentriĝas sur la finan figuron de Maria; kaj parte invitas la finan Eklezion konsideri Marian kiel finan patrinon kaj finan modelon por spirite nutri la finan mondon.

Evangelium VitaeRedakti

Evangelium Vitæ (latine: Evangelio de vivo) – encikliko de papo Johano Paŭlo la 2-a pri valoroj kaj sentuŝebleco de la homa vivo, anoncita la 25-an de marto 1995.

Ĝi pritraktas problemojn de morala instruado de la Eklezio pri estimado de la homa vivo. Johano Paŭlo la 2-a en ĝi estas kontraŭ la mortpuno. Li kondamnas aborton kaj eŭtanazion, difinataj kiel kruelaj krimoj. La papo indikis, ke nur al la Dio povas aparteni decido pri momento de morto de la homo.

GeografioRedakti

Johano Paŭlo la 2-a juĝis la sferecon de la tero kontraŭan al la Biblio.

Malfidema montaranoRedakti

Kardinalo Karolo Wojtyła, lacigita pro la migrado tra montaro, eniris al iu montarano por trinki lakton. Montarano rigardis la gaston, kaj finfine kun ekinteresiĝo ekdemandis:

„Kaj vi, de kie vi estas?“

„El Krakovo“ respondis la migranto.

„Kaj kiu vi estas?“ plue interesiĝis la montarano.

„Kardinalo“, respondis kun rideto turisto.

La montarano konfuzita pro la sekulara vestaĵo kaj granda dorsosako de la vaganto, skuis la kapon kaj diris:

„He, vi estas tia kardinalo, kiel mi sankta Petro.“

Katolika Universitato de Lublin "Johano Paŭlo la 2-a"Redakti

Katolika Universitato de Lublin "Johano Paŭlo la 2-a" (pole: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL), latine: Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – nepublika katolika universitato en Lublin, posedanta rajtojn de publika altlernejo kaj financata de ŝtata buĝeto laŭ principoj de publikaj universitatoj. Fondita en 1918, ĝis 1928 sub la nomo Lublina Universitato, de la 16-a de oktobro 2005, surbaze de voĉdono de Senato agnoskita de Pola Episkoparo, la universitato ŝanĝis nomon al Katolika Universitato de Lublin "Johano Paŭlo la 2-a". En 1938 KUL akiris rajton atribui sciencajn rangojn.

Laŭ TTT-rangolisto de altlernejoj en la mondo okupas 38-an lokon inter 410 klasifikitaj altlernejoj en Pollando. Ĝi posedas la plej bonan teologion en Pollandon, la 4-an filozofion, la 5-an polan filologion, kaj la studdirektoj kiel juro, administracio, pedagogiko, sociologiopsikologio troviĝas pli malpli ĉe la 10-a loko laŭ "Perspektywy" (Perspektivoj).

Ĝia biblioteko disponigas interrete plurajn deŝuteblajn librojn kaj revuojn en Esperanto.

LekciistojRedakti

DiplomitojRedakti

LiteraturoRedakti

  • La Malbranda Johano. De Eeden, el la holanda trad. Bulthuis. 1926, l84 p. „Fabelo por maturuloj. Per simplaj rimedoj la aŭtoro kreis poeziplenan birdaron; lian harmonian stilon la tro lerta tradukinto havigis al la ESPERANTA teksto.“ (G. S, ,ESPERANTO' 1926, p: 181.)