Troja milito

Ateno, Hero kaj Afrodito konkurante antaŭ Pariso

"Do, la mistero malsimpliĝas kiel en ĉiuj bonaj krim-romanoj."

~ Troja militisto

" Kun bedaŭro kaj kordoloro mi deziras al ili sanon kaj feliĉon!"

~ Konstancio la 2-a

"La Ondo de Esperanto foriras"

~ António Vieira

"Mi ege bedaŭras!!"

~ José de Anchieta

"Bonege!"

~ antaŭkolumbamerikano

"Ĉu ekzistas, en la esperanta, mallongigo por esprimi la ideon de *ridi*, kiel ekzemple en la angla Lol (*laughing out loud*) aŭ en la franca Mdr (*mort de rire*) aŭ Pdr (*pété de rire*) ?"

~ Eriko la 1-a

"Ne troviĝis dezirantoj daŭrigi nian aferon."

~ Fidiaso, skulptisto de statuo de Zeŭso en Olimpio

"Esperanto plu vivos en la familio de Zamenhof"

~ punika militisto

"Mi vidis plurajn provojn, sed mi havas la impreson, ke oni nakoraŭ ne atingis komunan simbolon. Mi mem kredas, ke la simpla "(rido)" estus la plej komprenebla. Amike"

~ feŭdisto

"La homoj ne estas senmortaj, la lingvo estas ja. "

~ Aleksandria lumturisto

La Troja Milito estas evento je la limo inter historio kaj legendo, kaj esenca elemento de la antikva helena kulturo. Ĝi instigis multajn artajn, precipe literaturajn verkojn. Parton de ĝi rakontas la Iliado de Homero; la nomo de la verko devenas de la helena nomo de la urbo, Ilion. Temas pri la unua epopeo verkita en la helena lingvo.

Tre interesa traktado de la temo estas la franca dramo La Guerre de Troie n'aura pas lieu [1] de Jean Giraudoux el 1935.

Juĝo de ParisoRedakti

 
Sandro Botticelli: Juĝo de Pariso, 1485–1488, tempero sur kanvaso

La Juĝo de Pariso estas fama epizodo en la greka mitologio. La juna Pariso devas decidi, kiu estas la plej bela el al diinoj: Afrodita, AtenaHera.

Ĉe Homero la temo estas nur menciita; en la greka komedio kaj la satiro, tio estis ofte traktata.

Greka mitologioRedakti

 
La juĝo de Pariso sur atika-nigrafigura hidrio de pentristo Antimenes, ĉ. 510 a. K., Staatliche Antikensammlungen (Ŝtata Antikvaĵ-kolektejo) Munkeno

Ĉiuj dioj estas invititaj al la geedziĝo de Peleo kaj Tetiso), krom Eriso, la "diino de kverelo". Tiel insultita, ŝi ĵetas elde la pordo oran pomon kun la surskribo (καλλίστῃ en la greka, kiel "La Plej Bela", "Por la Plej Bela") inter la festantajn diojn de la greka Olimpo. Pro tio estiĝas kverelo inter Afrodita, Atenea kaj Hera, kiu meritas ĉi tiun pomon (tial ankaŭ kverel-pomo/Eris-pomo).

Zeŭso kiel la plej granda olimpa dio retiriĝas de la amafero kaj metas la verdikton en la manojn de mortemulo: Li determinas juĝisto la senkulpan belan junulon Pariso, kiu estas mem forpelita filo de troja reĝo Priamo kaj Hekuba. La sendito de la dioj estas Hermeso, kiu estas komisiita alporti la diinojn al la reĝa filo, kiu vivas nekonate kiel paŝtisto ekde sia forpelo. Por akiri apogon de la princo, ĉiuj diinoj provas lin subaĉeti kaj oferti al li premion. Hera promesas al li regadon super la mondo, Atenea promesas saĝon, Afrodita tamen ofertas amon de la plej bela virino en la mondo. Kun ĉi tiu promeso, Afrodita povas decidi la juĝon por si.

La plej bela mortemulino, Helena de Trojo, estis jam geedziĝinta kun Menelao, plej granda reĝo de Sparto. Por plenumi la diinan promeson, necesis Forrabo de Helena, kio estis kaŭzo de la Troja milito.

La Juĝo de Pariso en la artoRedakti

 
La juĝo de Pariso sur etruska murtabuloj el la 6. jc. a.K. De maldekstro al dekstro: Elcsantre (Paris Aleksandros); Turms (Hermeso); Menrva (Athena); Uni (Hera); Turan (Afrodita).

La juĝo de Pariso estis jam ofta temo ĉe greka vazpentrado. Eĉ ĉe la etruskoj oni trovas tiun temon sur bronzaj speguloj kaj en la pentroarto. En la post-antikva epoko, kaj en historia medio kie nudeco estis netolerata, la temo restis populara por pentraĵoj kaj skulptaĵoj. Fine, ĝi donis ŝancon bildigi tri nudajn virinojn en malsamaj pozicioj, dum la mitologia-morala fono de la sceno protektis la pentristojn pro akuzo je obsceneco. La pentristoj povis serĉi la streĉiĝon de la bildo en la diversaj etapoj de preparado.

 
La juĝo de Pariso, mozaiko en Kos-urbo
 
Peter Paul Rubens: La juĝo de Pariso, ĉ. 1636, Nacia Galerio (Londono)
 
Marcantonio Raimondi: La juĝo de Pariso, ĉ. 1515/16, kupra gravuraĵo laŭ perdita bildo de Rafaelo
 
Paul Cézanne: La juĝo de Pariso, 1862–1864. (Post la decido)
 
Enrique Simonet: La juĝo de Pariso, ĉ. 1904, Museo de Málaga

Konataj ekzemploj estas:


RolulojRedakti

JesuoRedakti

Jesuo estas la Plejalta Reganto de la planedo Tero, kaj en Sia Unua Videbla Alveno al ĉi tiu mondo, Li okazigis ankaŭ verajn socispiritajn miraklojn. Kaj Li plivastigis nian rigardon pri Religio, kiu, krom forta spirita gastamo, estas ankaŭ, precize tial, dum la tuta necesa tempo, Altruismo, Solidareco, Grandanimeco: “helpi vidvinojn”, per liverado de socia protekto; “subteni orfojn”, donante al ili edukadon kaj socian elvolviĝon, tiel ke ili havu etikan, do dignan estontecon; “vesti la nudajn kaj nutri la malsatantojn”, donante al ili honestan laboron por ke ili akiru al si vivtenon; “resanigi la malsanulojn”, donante al ili aliron al bonkvalitaj hospitaloj kaj kuracistoj kompetentaj, ne nur teknike, sed ankaŭ laŭ iliaj sentoj; “viziti enkarcerigitojn”, proponante al ili la bezonatan atenton, tiel ke ili ekhavu eblecon sin renovigi, reekvilibriĝi kaj reintegriĝi aŭtonomece en la socion; “forigi la demonojn (obsedantajn, sensciajn spiritojn)”; kaj krom spiritaj agadoj, malfermi novajn perspektivojn trans la materio, por sciencoj, kiuj zorgas pri la homa menso (Evangelio laŭ Mateo, 10:8 kaj 25:35 kaj 36; Marko, 1:21 ĝis 28; Luko, 8:26 ĝis 35; kaj Epistolo de Apostolo Jakobo, 1:27).

Vidu ankaŭRedakti

NotojRedakti

  1. La Esperantisto de la jaro estas vi; gratulon.